นโยบายจำหน่ายข้าวให้ประชาชนในราคาต่ำ เมื่อประเมินผลพบว่าสำเร็จตามเป้าหมายเชิงปริมาณ แต่เกิดผลข้างเคียง คือ เกษตรกรลดการเพาะปลูกข้าวลง สถานการณ์นี้สะท้อนว่าการวิเคราะห์นโยบายในระยะแรกขาดสิ่งใด

เฉลยอธิบาย

สถานการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าการวิเคราะห์นโยบายขาดการพิจารณาผลกระทบต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่ม โดยเฉพาะเกษตรกรซึ่งเป็นผู้ผลิต นโยบายที่ดีต้องวิเคราะห์ผลกระทบทางตรงและทางอ้อม รวมถึงผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นกับกลุ่มต่าง ๆ ในระบบ มิใช่มุ่งเพียงเป้าหมายเชิงปริมาณของผู้รับบริการฝ่ายเดียว ต้องแยกกิจกรรม ผลผลิต ผลลัพธ์ ผลกระทบ ตัวชี้วัด และสมมติฐาน พร้อมเทียบทางเลือกและความคุ้มค่า; ตรวจทานตาม พ.ร.บ.วิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 แนวทางสำนักงบประมาณปี 2569 และแนวทางติดตามประเมินผลของ สศช.