งานวิจัยฉบับหนึ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สมาร์ตโฟนกับผลการเรียนของนักเรียน ถ้าพบว่าการใช้สมาร์ตโฟนมากขึ้นสัมพันธ์กับผลการเรียนที่ลดลง การสรุปอะไรเป็นตัวเลือกที่สมเหตุสมผล
กสมาร์ตโฟนเป็นสาเหตุเดียวที่ทำให้ผลการเรียนลดลง
ขสมาร์ตโฟนอาจมีอิทธิพลในการทำให้ผลการเรียนลดลง แต่ยังต้องศึกษาปัจจัยอื่น ๆ ด้วย เช่น เวลาในการเรียน พฤติกรรมการเรียน และสิ่งแวดล้อม
คผลการเรียนที่ลดลงจึงเป็นสาเหตุของการใช้สมาร์ตโฟนมากขึ้น
งนักเรียนทั้งหมดควรถูกห้ามใช้สมาร์ตโฟนโดยเด็ดขาด
เฉลยอธิบาย
ในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสองตัวแปร ความสัมพันธ์นั้นไม่ได้หมายความถึงสาเหตุและผล (Correlation ≠ Causation) การสรุปผลที่ดีต้องรับรู้ว่าอาจมีปัจจัยอื่น ๆ อีกมากมายที่เกี่ยวข้อง ข้อ ข. เป็นการสรุปเกินเลย ข้อ ค. เป็นการตัดสินใจที่รุนแรงเกินไป ข้อ ง. คือการย้อนลำดับเหตุและผล