บริษัทหนึ่งพบว่ายอดขายสินค้ามีแนวโน้มสูงขึ้น และอัตราการจ้างลูกจ้างใหม่ก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ผู้บริหารสรุปว่า 'การจ้างลูกจ้างใหม่ทำให้ยอดขายเพิ่มขึ้น' ข้อสังเกตใดต่อไปนี้ชี้ให้เห็นปัญหาของการวิเคราะห์นี้
กการสรุปฯ ถูกต้องโดยสิ้นเชิง เพราะลูกจ้างใหม่มักจะขยันกว่าลูกจ้างเก่า
ขปัญหาคือบริษัทควรจ้างลูกจ้างใหม่มากกว่านี้
คการสรุปฯ เป็นการสมมติว่าปรากฏการณ์ที่เกิดพร้อมกันหรือสัมพันธ์กันนั้นมีเหตุและผลโดยตรง โดยไม่พิจารณาปัจจัยอื่น เช่น ฤดูกาล การตลาด หรือสภาวะเศรษฐกิจ ที่อาจเป็นสาเหตุร่วม
งปัญหาคือการวิเคราะห์ย้อนกลับไปหาสาเหตุเดิมของการเพิ่มยอดขายก่อน
เฉลยอธิบาย
ข้อผิดพลาดนี้เรียกว่า 'Post Hoc Ergo Propter Hoc' (เกิดหลังจากนี้ จึงเป็นผลของนี้) ซึ่งเป็นการสมมติว่ากิจกรรมหนึ่งเป็นสาเหตุของอีกกิจกรรมหนึ่งเพียงเพราะว่าเกิดขึ้นก่อน หรือเกิดพร้อม ๆ กัน โดยไม่พิจารณาปัจจัยอื่น ๆ ข้อ ข. ผิด เพราะไม่จริง ข้อ ค-ง. เป็นการตัดสินใจที่ไม่เป็นไปตามโจทย์