ความรู้เกี่ยวกับการจัดทำแผนปฏิบัติการ จัดทำคำของบประมาณรายจ่ายประจำปี การจัดสรรงบประมาณ การวิเคราะห์การใช้จ่ายงบประมาณ การกำกับติดตามและการจัดทำรายงาน การประเมินโครงการ และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงาน

ไม่ควรสับสนกําหนดของ หน่วยส่งคําขอ ซึ่งเป็นไปตามปฏิทิน กับกําหนดของ ผู้อํานวยการเสนองบต่อนายกรัฐมนตรี ที่กฎหมายกําหนดอย่างน้อย 3 เดือนก่อนปีงบ. กรอบกฎหมายระหว่างใช้จ่ายและหลังสิ้นปี — เรื่อง งบรายจ่ายประจําปี มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ ต้องขอเบิกภายในปีงบประมาณนั้น เว้นแต่เป็นหนี้ผูกพันก่อนสิ้นปีและได้กันเงินไว้เบิกเหลื่อมปีตามหลักเกณฑ์. เรื่อง เงินกันไว้เบิกเหลื่อมปี มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ เมื่อมีหนี้ผูกพันและกันเงินไว้แล้ว ใช้ได้อีกไม่เกิน 6 เดือนนับจากสิ้นปีงบประมาณ; หากจําเป็นและตกลงกับกระทรวงการคลัง ขยายได้อีกไม่เกิน 6 เดือน. เรื่อง งบผูกพันข้ามปี มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ เป็นรายการที่ตั้งงบไว้ตั้งแต่ต้นเพราะดําเนินงานเกินหนึ่งปี ต้องระบุเวลาสิ้นสุดและวงเงินผูกพัน; ไม่ใช่เรื่องเดียวกับเงินกันไว้เบิกเหลื่อมปี. เรื่อง เงินเหลือจากกิจกรรม มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ นําไปทํากิจกรรมใหม่โดยอัตโนมัติไม่ได้ ต้องตรวจอํานาจโอนหรือเปลี่ยนแปลงรายการและขออนุมัติตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง–36 และระเบียบที่เกี่ยวข้อง.

เรื่อง รายงานหน่วยรับงบ มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ จัดทํารายงานผลการใช้จ่ายและผลสัมฤทธิ์ส่งผู้อํานวยการภายใน 45 วันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ. เรื่อง รายงานภาพรวมการเบิกจ่าย มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ รัฐมนตรีประกาศรายงานการรับ–จ่ายและเงินคงเหลือในราชกิจจานุเบกษาภายใน 60 วันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ. เรื่อง รายงานต่อคณะรัฐมนตรี มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ ผู้อํานวยการรายงานผลการใช้จ่ายและผลสัมฤทธิ์ต่อคณะรัฐมนตรีภายใน 90 วันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ. เรื่อง รายงานการโอนงบ มีสาระสําคัญดังนี้ หลักที่ต้องจําและใช้วิเคราะห์ คือ ผู้อํานวยการรายงานการโอนงบระหว่างหน่วยรับงบต่อคณะรัฐมนตรีภายใน 30 วันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ. เวลาวิเคราะห์ปัญหาเบิกจ่าย ต้องแยกให้ชัดว่าเป็น งบผูกพันข้ามปีที่วางแผนไว้ตั้งแต่ต้น หรือ เงินกันไว้เบิกเหลื่อมปีจากหนี้ที่เกิดแล้ว เพราะฐานอํานาจ เงื่อนไข และกรอบเวลาไม่เหมือนกัน. โครงสร้างคําของบที่ตรวจสอบได้ — ส่วน อํานาจ/ความสอดคล้อง มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ เป็นภารกิจตามกฎหมายและเชื่อมยุทธศาสตร์/แผนระดับบนข้อใด.

ส่วน ปัญหาและ ข้อมูลฐาน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ มีข้อมูลยืนยันขนาด สาเหตุ กลุ่ม และช่องว่างหรือไม่. ส่วน วัตถุประสงค์/ผลลัพธ์ มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ ระบุการเปลี่ยนแปลงและค่าเป้าหมายหรือไม่. ส่วน ทางเลือก มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ เปรียบเทียบทําเอง ร่วมมือ จ้าง ใช้ของเดิม หรือไม่ทําหรือยัง. ส่วน กิจกรรม/ผลผลิต มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ กิจกรรมจําเป็นและพอที่จะทําให้ผลลัพธ์เกิดหรือไม่. ส่วน ต้นทุน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ ปริมาณ × ราคาต่อหน่วย มีแหล่งราคา ภาษี เงินเฟ้อ และต้นทุนตลอดวงจรหรือไม่. ส่วน แผนใช้จ่าย มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ สัมพันธ์กับ กําหนดการ การจัดซื้อ จุดหมายระหว่างทาง และความพร้อมหรือไม่. ส่วน เงินอื่น มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ มีเงินนอกงบ รายได้ เงินร่วม หรือทรัพย์สินเดิมที่ต้องนํามาพิจารณาหรือไม่. ส่วน ความเสี่ยง/สมมติฐาน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ มีการประเมินและแผนตอบสนองพร้อมเจ้าของหรือไม่. ส่วน ผลที่ผ่านมา มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ งบเดิมใช้และได้ผลอย่างไร ปัญหาเดิมถูกแก้หรือไม่.

ส่วน ติดตาม/ประเมิน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ มี KPI วิธีเก็บข้อมูล งบประเมิน และแผนใช้ผลหรือไม่. ส่วน ความยั่งยืน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถามกลั่นกรอง คือ มีค่าดําเนินงาน/บํารุง/บุคลากรหลังลงทุนและเจ้าภาพรับช่วงหรือไม่. การประมาณต้นทุนและแผนใช้จ่าย — ลําดับการดําเนินงานประกอบด้วย แตกงานเป็น โครงสร้างการแบ่งงาน และระบุปริมาณ/คุณภาพ/สถานที่/ช่วงเวลา จากนั้น หา ข้อมูลเปรียบเทียบ ราคาตลาด ราคามาตรฐาน สัญญาเดิม หรือใบเสนอราคาอย่างเหมาะสม จากนั้น คํานวณต้นทุนตรง ต้นทุนสนับสนุน ภาษี เงินเฟ้อ และ แผนเผชิญเหตุ ที่มีเหตุผล จากนั้น ตรวจต้นทุนตลอดอายุ: ลงทุน ดําเนินงาน บํารุงรักษา ทดแทน รื้อถอน และบุคลากร จากนั้น ผูกกระแสใช้จ่ายกับกิจกรรม จัดซื้อ ตรวจรับ จุดหมายระหว่างทาง และผลส่งมอบ จากนั้น ทดสอบความไวเมื่อราคา ปริมาณ เวลา หรือสมมติฐานหลักเปลี่ยน จากนั้น บันทึกฐานราคา วันที่ แหล่งข้อมูล สูตร และผู้ทบทวน. ยอดรวมก้อนเดียวโดยไม่มีปริมาณ ราคาต่อหน่วย สมมติฐาน และแผนใช้จ่ายทําให้ตรวจความสมเหตุผล ความพร้อม และการเบิกตามงานไม่ได้. การจัดลําดับและจัดสรรเมื่อวงเงินจํากัด — เกณฑ์ ความชอบด้วยกฎหมาย/ภารกิจจําเป็น มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ ต้องทําตามกฎหมายหรือเป็นบริการวิกฤตหรือไม่.

เกณฑ์ ความสอดคล้อง มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ ตอบยุทธศาสตร์ เป้าหมาย และปัญหาที่มีหลักฐานหรือไม่. เกณฑ์ ผลประโยชน์/ความเป็นธรรม มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ ใครได้ประโยชน์ มากน้อย และลดช่องว่างหรือไม่. เกณฑ์ ความพร้อม มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ แบบ พื้นที่ บุคลากร การอนุญาต จัดซื้อ และข้อมูลพร้อมหรือไม่. เกณฑ์ ความคุ้มค่า มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ ผลลัพธ์ต่อทรัพยากรเทียบทางเลือกเป็นอย่างไร. เกณฑ์ ความเสี่ยง มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ โอกาสล้มเหลว ภาระอนาคต และความย้อนกลับได้เป็นอย่างไร. เกณฑ์ ผลที่ผ่านมา มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ หน่วยทําได้ตามเป้า แก้ปัญหา และใช้บทเรียนหรือไม่. เกณฑ์ ความซ้ําซ้อน/การเสริมกัน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ มีโครงการอื่นทําอยู่หรือควรรวม/แบ่งบทบาทหรือไม่. เกณฑ์ ความยั่งยืน มีสาระสําคัญดังนี้ คําถาม คือ มีงบและขีดความสามารถรองรับหลังจบหรือไม่. ไม่ควรตัดทุกโครงการเท่ากัน 10% โดยอัตโนมัติ เพราะโครงการมีภารกิจ ความพร้อม ผลประโยชน์ และต้นทุนคงที่ต่างกัน ควรใช้เกณฑ์โปร่งใสและบันทึกเหตุผล.