อ่านฟรีได้ 2 จาก 7 หัวข้อ29%
หัวข้อ 1
บทนำ — ขอบเขตวิชาและแหล่งที่ยึด
ขอบเขตวิชาและแหล่งที่ยึด
- ขอบเขตจากชุดข้อมูลเดิม — สาระ: คำถาม 150 ข้อของวิชานี้วัดพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 เป็นหลัก โดยอ้างมาตรา 4–52 ซ้ำในสถานการณ์การเงินการคลัง
- แหล่งหลัก — สาระ: ตัวบทพระราชบัญญัติฉบับราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 92 ก วันที่ 11 พฤศจิกายน 2561 ซึ่งเผยแพร่โดยสำนักงบประมาณ
- วันที่ใช้บังคับ — สาระ: วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
- โครงกฎหมาย — สาระ: 8 หมวด 61 มาตรา; มาตรา 53–61 เป็นบทเฉพาะกาล
- วิธีใช้สรุป — สาระ: จำฐานอำนาจ ผู้อนุมัติ เอกสาร เงื่อนไขเวลา และผลทางความรับผิด แล้วจึงประยุกต์กับสถานการณ์
- กฎหมายประกอบ — สาระ: การเบิกจ่าย บัญชี และพัสดุยังต้องทำตามกฎหมาย/ระเบียบเฉพาะด้านนั้นด้วย พ.ร.บ.นี้ไม่แทนกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างหรือระเบียบเบิกเงินจากคลัง
เนื้อหาเขียนใหม่จากตัวบท ไม่ใช้สรุปเก่าที่มีตัวเลข “กันเงิน 2 ปี” เพราะมาตรา 43–44 กำหนดจริงเป็น ไม่เกิน 6 เดือน และเมื่อจำเป็นตกลงขยายได้อีกไม่เกิน 6 เดือน
แผนที่กฎหมาย 8 หมวด
- 1 บททั่วไป — มาตรา: 6–9; แกนเรื่อง: ประสิทธิภาพ โปร่งใส ผลสัมฤทธิ์ ผู้ประสานงบประมาณ
- 2 ลักษณะของงบประมาณ — มาตรา: 10–18; แกนเรื่อง: เอกสารประกอบ สมดุลรายรับ–รายจ่าย ประเภทและข้ามปี
- 3 หน้าที่และอำนาจผู้อำนวยการ — มาตรา: 19–22; แกนเรื่อง: ยุทธศาสตร์จัดสรร เงินจัดสรร ตรวจเอกสาร
- 4 การจัดทำงบประมาณ — มาตรา: 23–32; แกนเรื่อง: หลักจัดทำ ผู้ร่วมกำหนดนโยบาย คำขอ และแผนบูรณาการ
- 5 การบริหารงบประมาณรายจ่าย — มาตรา: 33–36; แกนเรื่อง: แผนปฏิบัติงาน การใช้และโอนงบ
- 6 การควบคุมงบประมาณ — มาตรา: 37–45; แกนเรื่อง: อำนาจควบคุม การจ่าย/ก่อหนี้ การกันเงิน เงินทุนสำรองจ่าย
- 7 การประเมินผลและรายงาน — มาตรา: 46–51; แกนเรื่อง: ก่อน–ระหว่าง–หลังใช้จ่าย รายงาน 60/45/90/30 วัน
- 8 ความรับผิด — มาตรา: 52; แกนเรื่อง: ผู้จ่าย/ก่อหนี้/ยินยอมฝ่าฝืนต้องชดใช้ และข้อยกเว้นเมื่อทักท้วงเป็นหนังสือ
- บทเฉพาะกาล — มาตรา: 53–61; แกนเรื่อง: เปลี่ยนผ่านจากกฎหมายปี 2502 และเงินทุนสำรองเดิม
นิยามแกนงบประมาณ — มาตรา 4
- งบประมาณรายจ่าย — ความหมายตามกฎหมาย: จำนวนเงินอย่างสูงที่อนุญาตให้จ่ายหรือก่อหนี้ได้ ตามวัตถุประสงค์และระยะเวลาที่กฎหมายงบประมาณกำหนด
- งบประมาณรายจ่ายข้ามปี — ความหมายตามกฎหมาย: งบที่มีระยะเวลาใช้ได้เกินปีงบประมาณ ตามวัตถุประสงค์และเวลาที่กฎหมายงบประมาณกำหนด
- กฎหมายว่าด้วยงบประมาณรายจ่าย — ความหมายตามกฎหมาย: พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ร.บ.งบเพิ่มเติม หรือ พ.ร.บ.โอนงบประมาณ แล้วแต่กรณี
- ปีงบประมาณ — ความหมายตามกฎหมาย: 1 ตุลาคมของปีหนึ่งถึง 30 กันยายนของปีถัดไป และใช้ พ.ศ.ของปีถัดไปเป็นชื่อปีงบประมาณ
- เงินนอกงบประมาณ — ความหมายตามกฎหมาย: เงินที่หน่วยงานของรัฐจัดเก็บหรือได้รับและต้องนำส่งคลัง แต่มีกฎหมายอนุญาตให้เก็บไว้ใช้ได้โดยไม่ต้องนำส่งคลัง
- หนี้ — ความหมายตามกฎหมาย: ข้อผูกพันที่ต้องหรืออาจต้องจ่ายเป็นเงิน สิ่งของ หรือบริการ จากกู้ ค้ำประกัน ซื้อ/จ้างโดยเครดิต หรือการอื่น
- เงินจัดสรร — ความหมายตามกฎหมาย: ส่วนหนึ่งของงบประมาณรายจ่ายที่แบ่งสรรให้จ่ายหรือก่อหนี้ในระยะเวลาหนึ่ง
- หน่วยรับงบประมาณ — ความหมายตามกฎหมาย: หน่วยงานของรัฐที่ขอรับหรือได้รับจัดสรรงบประมาณ รวมสภากาชาดไทย
- คลัง — ความหมายตามกฎหมาย: ที่เก็บรักษาเงินแผ่นดินของกระทรวงการคลัง รวมบัญชีเงินฝากที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเพื่อการนี้
- ผู้อำนวยการ — ความหมายตามกฎหมาย: ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
- รัฐมนตรี — ความหมายตามกฎหมาย: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ใครบ้างเป็นหน่วยงานของรัฐ — มาตรา 4
- ส่วนราชการ — หน่วยที่รวมอยู่: กระทรวง ทบวง กรม/ฐานะกรม รวมจังหวัดและกลุ่มจังหวัด
- รัฐวิสาหกิจ — หน่วยที่รวมอยู่: องค์การของรัฐบาล/กิจการรัฐ/หน่วยธุรกิจรัฐบาล และบริษัทที่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจถือทุนรวมเกิน 50% ตามโครงนิยาม
- องค์กรตามรัฐธรรมนูญและกระบวนยุติธรรม — หน่วยที่รวมอยู่: รัฐสภา ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระ และองค์กรอัยการ
- องค์การมหาชน — หน่วยที่รวมอยู่: รวมเป็นหน่วยงานของรัฐ
- ทุนหมุนเวียนนิติบุคคล — หน่วยที่รวมอยู่: รวมเฉพาะทุนหมุนเวียนที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลตามข้อความนิยาม
- องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น — หน่วยที่รวมอยู่: อบจ. เทศบาล อบต. กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา และ อปท.อื่นตามกฎหมาย
- หน่วยงานอื่น — หน่วยที่รวมอยู่: หน่วยงานอื่นของรัฐตามที่กฎหมายกำหนด
มหาวิทยาลัยของรัฐอาจอยู่ในกลุ่มหน่วยงานของรัฐตามฐานกฎหมายจัดตั้ง/สถานะของตน จึงตัดสินจากชื่อว่า “มหาวิทยาลัย” อย่างเดียวไม่ได้ ต้องดูฐานะตามกฎหมาย
- นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการ และมีอำนาจออกระเบียบเพื่อปฏิบัติตามกฎหมาย
- กระบวนการจัดทำ บริหาร ควบคุม ประเมินผล และรายงาน ต้องสอดคล้อง พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลังของรัฐ
- หน่วยรับงบใช้จ่ายตามกฎหมายงบประมาณอย่างเคร่งครัด มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อประเทศและประชาชน
- โอนงบได้เฉพาะกรณีจำเป็นที่กฎหมายนี้เปิดให้ ไม่ใช่เพราะมีเงินเหลือหรือสะดวกกว่า
- รัฐมนตรี ผู้อำนวยการ และหัวหน้าหน่วยรับงบต้องควบคุมให้โปร่งใส ตรวจสอบได้ และติดตามประเมินผลเพื่อผลสัมฤทธิ์สูงสุด
- หัวหน้าหน่วยรับงบมอบผู้บริหาร 1 คนรับผิดชอบประสานงานงบประมาณ และแจ้งสำนักงบประมาณทราบ
หัวข้อ 2
เอกสารประกอบงบประมาณต่อรัฐสภา — มาตรา 10
- 1 — เอกสารขั้นต่ำ: คำแถลงฐานะและนโยบายการคลัง/การเงิน สาระงบ และความสัมพันธ์รายรับกับรายจ่ายที่ขอ
- 2 — เอกสารขั้นต่ำ: รายรับรายจ่ายเปรียบเทียบปีล่วงมา ปีปัจจุบัน และปีที่ขอ
- 3 — เอกสารขั้นต่ำ: คำอธิบายประมาณการรายรับ
- 4 — เอกสารขั้นต่ำ: คำชี้แจงรายจ่าย รวมผลสัมฤทธิ์ ประโยชน์ที่คาด และความสอดคล้องยุทธศาสตร์ชาติ
- 5 — เอกสารขั้นต่ำ: รายงานสถานะการเงินรวมของรัฐวิสาหกิจ
- 6 — เอกสารขั้นต่ำ: รายงานสถานะและแผนใช้เงินนอกงบประมาณโดยรวม
- 7 — เอกสารขั้นต่ำ: คำอธิบายหนี้รัฐบาลปัจจุบันและหนี้ที่เสนอเพิ่ม
- 8 — เอกสารขั้นต่ำ: ผลดำเนินงานและใช้จ่ายของปีที่ล่วงมา
- 9 — เอกสารขั้นต่ำ: ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี
คำขอที่มีเพียงยอดเงินรวม ไม่มีวัตถุประสงค์ แผน ผลสัมฤทธิ์ ประโยชน์ และแหล่งเงิน จึงไม่พอต่อการวิเคราะห์งบแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์
ขาดดุล งบออกไม่ทัน และงบเพิ่มเติม — มาตรา 11–13
- ประมาณการรายได้ต่ำกว่ารายจ่าย — หลักปฏิบัติ: แถลงวิธีหาเงินชดเชยส่วนขาดดุลต่อรัฐสภา; หากกู้ต้องทำตามกฎหมายวินัยการเงินการคลังและบริหารหนี้สาธารณะ
- ประมาณการรายได้สูงกว่ารายจ่าย — หลักปฏิบัติ: แถลงวิธีจัดการส่วนเกินดุล
- พ.ร.บ.งบประจำปีออกไม่ทันต้นปี — หลักปฏิบัติ: ใช้งบปีที่ล่วงแล้วไปพลางก่อน ตามหลักเกณฑ์/เงื่อนไขที่ผู้อำนวยการกำหนดโดยอนุมัตินายกรัฐมนตรี
- งบเพิ่มเติม — หลักปฏิบัติ: คณะรัฐมนตรีเสนอร่าง พ.ร.บ.งบเพิ่มเติม พร้อมเหตุผลและเงินที่จะได้มาสำหรับจ่าย; วิธีจัดทำตามที่ผู้อำนวยการกำหนด
| ประเภท | แกนจำ |
|---|---|
| 1 งบกลาง | แยกจากงบของหน่วยรับงบและมีเงินสำรองฉุกเฉิน/จำเป็น |
| 2 ของหน่วยรับงบประมาณ | รายจ่ายที่กำหนดให้หน่วยรับงบแต่ละหน่วย |
| 3 บูรณาการ | แผนร่วมหลายหน่วยที่ ครม.อนุมัติ |
| 4 บุคลากร | เพื่อบริหารงานบุคลากรภาครัฐ |
| 5 ทุนหมุนเวียน | รายจ่ายสำหรับทุนหมุนเวียน |
| 6 ชำระหนี้ภาครัฐ | รายจ่ายเพื่อชำระหนี้ภาครัฐ |
| 7 ชดใช้เงินคงคลัง | รายจ่ายเพื่อชดใช้เงินคงคลัง |
| 8 ชดใช้เงินทุนสำรองจ่าย | รายจ่ายเพื่อสมทบทุนสำรองจ่ายที่ใช้ไป |
การจำแนกรายการว่าเข้าประเภทใดให้เป็นไปตามที่ผู้อำนวยการกำหนด ตัวเลือกที่เป็น “งบดำเนินงาน/งบลงทุน” อาจเป็นการจำแนกเชิงบริหาร แต่ไม่ใช่หนึ่งในรายชื่อ 8 ประเภทตามมาตรา 14 โดยตรง
งบกลาง บูรณาการ บุคลากร และข้ามปี — มาตรา 15–18
- งบกลาง — องค์ประกอบสำคัญ: ตั้งเพื่อจัดสรรให้หน่วยรับงบใช้ แยกจากงบของหน่วย และต้องมีรายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น
- งบบูรณาการ — องค์ประกอบสำคัญ: แผนงานที่ ครม.อนุมัติ มีหน่วยรับงบตั้งแต่ 2 หน่วยขึ้นไปร่วมรับผิดชอบ และต้องสอดคล้องยุทธศาสตร์ชาติ
- งบบุคลากร — องค์ประกอบสำคัญ: กำหนดให้จ่ายเพื่อบริหารงานบุคลากรภาครัฐ
- งบข้ามปี — องค์ประกอบสำคัญ: ใช้เมื่อคาดว่าใช้ให้เสร็จในปีเดียวไม่ได้ ต้องกำหนดเวลาสิ้นสุด และทำตามหลักเกณฑ์ผู้อำนวยการโดยความเห็นชอบ ครม.
ต้องแยก งบข้ามปีตั้งแต่ต้น ตามมาตรา 18 ออกจาก งบประจำปีที่กันเงินเพราะเบิกไม่ทัน ตามมาตรา 43 สองกรณีมีฐานและเวลาต่างกัน
หน้าที่และอำนาจผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ — มาตรา 19
- ยุทธศาสตร์จัดสรร — สาระ: กำหนดยุทธศาสตร์จัดสรรรายจ่ายประจำปีโดยความเห็นชอบ ครม. เพื่อให้หน่วยใช้ทำคำขอ
- กรอบประมาณการ — สาระ: กำหนดหลักเกณฑ์/วิธีทำกรอบรายจ่ายให้สอดคล้องมาตรา 23
- ข้อมูลคำขอ — สาระ: เรียกประมาณการรายรับ รายจ่าย สถานะเงินนอกงบ และรายละเอียดตามแบบ
- วิเคราะห์ — สาระ: วิเคราะห์งบและการจ่ายของหน่วยรับงบ รวมหน่วยรัฐสภา ศาล องค์กรอิสระ และอัยการ และเสนอความเห็นต่อ ครม.
- เงินจัดสรร — สาระ: กำหนด เพิ่ม หรือลดเงินจัดสรรตามความจำเป็นของการปฏิบัติงาน
- เวลาเงินจัดสรร — สาระ: กำหนดระยะเวลาของเงินจัดสรร
- ติดตามประเมิน — สาระ: ติดตามและประเมินแผนปฏิบัติงานและแผนใช้จ่ายของหน่วยรับงบ
- ภารกิจอื่น — สาระ: ตามกฎหมายอื่น หรือที่ ครม./นายกรัฐมนตรีมอบหมาย
มาตรา 19 (5) ให้อำนาจปรับ เงินจัดสรร ไม่ใช่แก้กฎหมายงบประมาณหรือสร้างโครงการใหม่โดยข้ามกระบวนการอนุมัติ
อ่านสรุปฉบับเต็มทุกหัวข้อ
สมาชิก PRO ระบบจะจำหัวข้อที่อ่านค้างไว้ให้ด้วย
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต