สารบัญ7 หัวข้อหลัก
บทนำ — ที่มา เอกสารอ้างอิง และวิธีใช้
| เรื่อง | สาระ |
|---|---|
| เอกสารต้นฉบับ | หนังสือสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ นร (กวพ) 1305/ว 2324 ลงวันที่ 13 มีนาคม 2543 แจ้งจรรยาบรรณที่คณะกรรมการว่าด้วยการพัสดุ (กวพ.) กำหนด รวม 12 ประการ |
| ฐานความคิดเดิม | จัดทำเพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานมีสำนึกและพัฒนางานพัสดุ และในต้นฉบับอ้างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 มาตรา 77 |
| บริบทปัจจุบัน | ประเด็นกำหนดให้ศึกษาจรรยาบรรณ พ.ศ. 2543 แต่ขั้นตอนจัดซื้อจัดจ้างจริงต้องใช้ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ระเบียบ กฎ และหนังสือเวียนปัจจุบัน |
| หลักกฎหมายปัจจุบันที่ใช้เชื่อม | มาตรา 8 วางหลักให้เกิดประโยชน์สูงสุดและสอดคล้องกับความคุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล และตรวจสอบได้ |
| ขอบเขตคำถาม 150 ข้อ | สถานการณ์ซ้ำในหลายขั้น เช่น ของขวัญ conflict of interest TOR ล็อกยี่ห้อ ข้อมูลไม่เท่าเทียม คะแนนถูกแทรกแซง สมยอม ตรวจรับไม่ตรง และผู้รายงานถูกตอบโต้ |
จรรยาบรรณเป็น มาตรฐานพฤติกรรมและการใช้ดุลพินิจ ไม่ใช่คู่มือแทนกฎหมาย ขั้นตอน หรืออำนาจอนุมัติ เมื่อใช้จริงต้องตรวจฉบับกฎหมาย/ระเบียบ/หนังสือเวียนที่ใช้กับหน่วยงานและเหตุการณ์นั้น. ต้นฉบับหมายถึงผู้มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการเกี่ยวกับงานพัสดุ ไม่ได้จำกัดเฉพาะเจ้าหน้าที่ในหน่วยพัสดุหรือผู้ลงนามซื้อ
ใครคือผู้ปฏิบัติงานด้านพัสดุตามต้นฉบับ
- การจัดทำเอง การซื้อ การจ้าง — ตัวอย่างบทบาทที่หลักจรรยาบรรณครอบคลุม: เจ้าของโครงการ ผู้จัดทำความต้องการ/TOR ราคากลาง ผู้เชิญชวน/รับข้อเสนอ ผู้พิจารณาผล
- จ้างที่ปรึกษา จ้างออกแบบและควบคุมงาน — ตัวอย่างบทบาทที่หลักจรรยาบรรณครอบคลุม: คณะกรรมการ/ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ประเมินคุณภาพ ผู้ควบคุมงาน
- แลกเปลี่ยน เช่า — ตัวอย่างบทบาทที่หลักจรรยาบรรณครอบคลุม: ผู้กำหนดเงื่อนไข ประเมินความคุ้มค่า จัดทำ/บริหารข้อตกลง
- ควบคุมและจำหน่าย — ตัวอย่างบทบาทที่หลักจรรยาบรรณครอบคลุม: ผู้ควบคุมทะเบียน/คลัง ตรวจนับ บำรุงรักษา จำหน่ายหรือโอนพัสดุ
- การอื่นตามกฎหมาย ระเบียบ และข้อบังคับ — ตัวอย่างบทบาทที่หลักจรรยาบรรณครอบคลุม: ผู้อนุมัติ ผู้ตรวจรับ ผู้ควบคุมสัญญา ผู้เก็บหลักฐาน ผู้บังคับบัญชา และผู้เกี่ยวข้องตามอำนาจหน้าที่
หลักจึงติดตาม หน้าที่และอิทธิพลต่อการตัดสินใจ ไม่ใช่ชื่อตำแหน่ง หากบุคคลมีข้อมูล กำหนดเกณฑ์ ให้คะแนน ตรวจรับ หรือสั่งการ ก็ต้องรักษาความเป็นกลางและความโปร่งใสในส่วนที่ตนรับผิด
ภาพรวม 12 ประการ
- 1 — แก่นจำสั้น: วางตัวเป็นกลาง
- 2 — แก่นจำสั้น: จิตสำนึก โปร่งใส ตรวจสอบได้
- 3 — แก่นจำสั้น: พัฒนาตนและงานด้วยวิทยาการใหม่
- 4 — แก่นจำสั้น: ยึดกฎหมาย กฎ ระเบียบทางราชการ
- 5 — แก่นจำสั้น: ประหยัด คุ้มค่า ประโยชน์สูงสุด
- 6 — แก่นจำสั้น: ประโยชน์หน่วยงาน/ส่วนรวม + ถูกต้อง ยุติธรรม สมเหตุผล
- 7 — แก่นจำสั้น: ร่วมมือ ให้ความเห็นวิชาการ แก้ปัญหาและพัฒนางาน
- 8 — แก่นจำสั้น: ไม่เรียกรับ/ยอมรับทรัพย์สินหรือประโยชน์โดยมิชอบ
- 9 — แก่นจำสั้น: ปฏิบัติต่อคู่ค้า/ผู้ร้องเรียนเป็นธรรม แต่ไม่ขัดการแข่งขันเสรีและเป็นธรรม
- 10 — แก่นจำสั้น: ร่วมยกระดับมาตรฐานให้เป็นวิชาชีพเฉพาะ
- 11 — แก่นจำสั้น: ผู้บังคับบัญชาใช้ดุลพินิจ สนับสนุน แนะนำ และรับฟังอย่างมีเหตุผล
- 12 — แก่นจำสั้น: ผู้บังคับบัญชาควบคุม ตรวจสอบ กำชับ และแก้เมื่อพบฝ่าฝืน
ข้อ 1–10 ใช้กับผู้ปฏิบัติงานโดยทั่วไป ส่วนข้อ 11–12 เน้นหน้าที่ผู้บังคับบัญชาด้านพัสดุ แต่ผู้บังคับบัญชายังคงต้องถือหลักข้ออื่นทั้งหมดด้วย
ข้อ 1–4: ความเป็นกลาง โปร่งใส พัฒนา และชอบด้วยกฎหมาย
- 1 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: วางตัวเป็นกลางในการดำเนินการเกี่ยวกับการพัสดุ; ความหมายประยุกต์: ไม่เอนเอียงตามความสัมพันธ์ ของขวัญ คำสั่ง ความชอบ หรือแรงกดดัน; ใช้เกณฑ์เดียวและจัดการส่วนได้เสีย
- 2 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ปฏิบัติด้วยจิตสำนึกและความโปร่งใส สามารถให้ผู้เกี่ยวข้องตรวจสอบได้ทุกเวลา; ความหมายประยุกต์: เหตุผล แหล่งข้อมูล การแก้เอกสาร คะแนน มติ ตรวจรับ และคำสั่งต้องมีหลักฐานตามระบบ
- 3 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: มุ่งพัฒนาตนเองและพัฒนางาน เรียนรู้เทคนิควิทยาการใหม่ และนำมาให้รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ/ประสิทธิผลยิ่งขึ้น; ความหมายประยุกต์: อัปเดตกฎหมาย ระบบ e-GP วิธีวิเคราะห์ตลาด/ต้นทุน ความเสี่ยงไซเบอร์ และบทเรียนจากงาน
- 4 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ปฏิบัติโดยยึดกฎหมาย กฎ ระเบียบปฏิบัติของทางราชการอย่างเคร่งครัด; ความหมายประยุกต์: คำสั่งผู้บังคับบัญชา ความเร่งด่วน หรือความคุ้นเคยไม่ทำให้การกระทำที่ไม่ชอบกลายเป็นชอบ
ข้อ 5–7: คุณค่า ส่วนรวม และการร่วมงานแบบมืออาชีพ
- 5 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ใช้จ่ายเงินและทรัพย์สินของหน่วยงานอย่างประหยัด คุ้มค่า และเกิดประโยชน์สูงสุด; ความหมายประยุกต์: ไม่เท่ากับเลือกราคาต่ำสุดเสมอ ต้องดูคุณภาพ วัตถุประสงค์ ความเสี่ยง ค่าใช้ตลอดอายุ และเงื่อนไขที่ประกาศ
- 6 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: คำนึงถึงประโยชน์ของหน่วยงานและประโยชน์ของส่วนรวมของราชการเป็นหลัก พร้อมความถูกต้อง ยุติธรรม และสมเหตุสมผล; ความหมายประยุกต์: ไม่เอาความสะดวกของคน/หน่วยเดียวเหนือผลต่อประชาชน การแข่งขัน และความยั่งยืนของบริการ
- 7 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ร่วมงานกับผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงานอย่างเอาใจใส่ ร่วมมือ ให้ความเห็นตามหลักวิชาการ แก้ปัญหาและพัฒนางาน; ความหมายประยุกต์: ต้องกล้าทักท้วงด้วยหลักฐาน ประสานแก้ไข ไม่ตามคำสั่งผิดและไม่โยนปัญหา
ข้อ 8–10: ผลประโยชน์ คู่ค้า และมาตรฐานวิชาชีพ
- 8 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ไม่เรียกรับหรือยอมรับทรัพย์สินหรือผลประโยชน์ทั้งตรง/อ้อมจากผู้ขาย ผู้รับจ้าง หรือผู้เกี่ยวข้อง เพื่อตนหรือผู้อื่นโดยมิชอบ; ความหมายประยุกต์: ของขวัญ ส่วนลด การเลี้ยง การเดินทาง งานให้ญาติ ข้อมูลพิเศษ หรือบุญคุณที่กระทบ/ดูเหมือนกระทบความเป็นกลางต้องปฏิเสธและจัดการตามระบบ
- 9 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ปฏิบัติต่อคู่ค้า ผู้เกี่ยวข้อง และผู้ร้องเรียนร้องทุกข์อย่างเป็นธรรม เอื้อเฟื้อ มีน้ำใจ แต่ไม่เป็นปฏิปักษ์ต่อการแข่งขันเสรีและเป็นธรรม; ความหมายประยุกต์: ช่วยอธิบายกติกาได้ แต่ข้อมูล/โอกาสต้องเท่าเทียม ไม่ช่วยรายใดเขียนข้อเสนอหรือได้ TOR ล่วงหน้าเป็นการลับ
- 10 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ร่วมมือทุกฝ่ายเสริมสร้างมาตรฐานผู้ปฏิบัติงานด้านพัสดุให้พัฒนาเป็นวิชาชีพเฉพาะ; ความหมายประยุกต์: ใช้มาตรฐาน คู่มือ peer review การอบรม ชุมชนวิชาชีพ และบทเรียนที่ตรวจสอบได้
ข้อ 11–12: หน้าที่ผู้บังคับบัญชาด้านพัสดุ
- 11 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ใช้ดุลพินิจในการปฏิบัติงาน ส่งเสริม สนับสนุน ให้คำปรึกษา คำแนะนำ และรับฟังความคิดเห็นผู้ปฏิบัติงานอย่างมีเหตุผล; สิ่งที่ต้องเห็นในการทำงาน: ไม่สั่งด้วยอำนาจ/วาจาเพื่อบิดผล ต้องสร้างช่องทักท้วง พิจารณาหลักฐาน และอธิบายเหตุผล
- 12 — ถ้อยคำสาระจากต้นฉบับ: ควบคุม ตรวจสอบ ดูแล และกำชับให้ปฏิบัติตามจรรยาบรรณ; เมื่อพบการไม่เป็นไปตามจรรยาบรรณ ให้ดำเนินการตามควรเพื่อให้ถูกต้องต่อไป; สิ่งที่ต้องเห็นในการทำงาน: ต้องป้องกัน ตรวจพบ หยุดความเสียหาย เก็บหลักฐาน ส่งตรวจตามอำนาจ แก้กระบวนการ และติดตาม ไม่เพิกเฉยหรือปกป้องพวกพ้อง
การใช้ดุลพินิจไม่ใช่อิสระไร้ขอบเขต ต้องอยู่ในอำนาจ ใช้ข้อเท็จจริงเกี่ยวข้อง ปราศจากอคติ สมเหตุผล สอดคล้องหลักเดียวกัน และมีเหตุผล/หลักฐานตรวจสอบได้
| ชั้น | หน้าที่ | ข้อควรจำ |
|---|---|---|
| จรรยาบรรณ | กำหนดมาตรฐานพฤติกรรมและสำนึกวิชาชีพ เช่น เป็นกลาง โปร่งใส ไม่รับผลประโยชน์ | การผิดจรรยาบรรณอาจนำไปสู่การแก้ไข/ตรวจสอบ แต่ผลทางกฎหมายต้องดูฐานอำนาจและข้อเท็จจริง |
| กฎหมาย/ระเบียบ | กำหนดอำนาจ ขั้นตอน สิทธิ หน้าที่ ข้อห้าม และผลทางกฎหมาย | ต้องใช้ฉบับปัจจุบันและบทเฉพาะที่ตรงเหตุ ไม่อ้างจรรยาบรรณแทนขั้นตอน |
| วินัย/บุคคล | พิจารณาการฝ่าฝืนหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตามสถานะและกฎบุคคล | ต้องมีกระบวนการเป็นธรรม ไม่สรุปโทษจากข้อสงสัย |
| อาญา/ทุจริต/เสนอราคา | ใช้เมื่อองค์ประกอบความผิดและพยานหลักฐานครบตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง | red flag ไม่เท่ากับความผิดสำเร็จ ต้องรักษาหลักฐานและส่งผู้มีอำนาจ |
| Internal control | ป้องกัน ตรวจจับ และแก้ความเสี่ยง เช่น segregation, approval, access log, review | control สนับสนุนจรรยาบรรณ แต่ไม่ทำให้การฝ่าฝืนชอบด้วยกฎหมาย |
มาตรา 8 แห่ง พ.ร.บ. 2560: 4 หลักที่ใช้เชื่อม
- คุ้มค่า — แปลเป็นการตัดสินใจ: พัสดุ/บริการตอบวัตถุประสงค์ คุณภาพเหมาะสม ราคาและต้นทุนสมเหตุผล มีแผนใช้/บริหารพัสดุ ไม่ซื้อเพราะถูกอย่างเดียว
- โปร่งใส — แปลเป็นการตัดสินใจ: เปิดโอกาสแข่งขันอย่างเป็นธรรม ปฏิบัติต่อผู้ประกอบการเท่าเทียม เปิดข้อมูลในขั้น/เวลาที่เหมาะ และมีหลักฐาน
- มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล — แปลเป็นการตัดสินใจ: วางแผนล่วงหน้า กำหนดเวลา/หน้าที่ชัด ประเมินผล และทำให้ได้ของ/บริการที่สร้างผลตามภารกิจ
- ตรวจสอบได้ — แปลเป็นการตัดสินใจ: เก็บข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้าง/บริหารพัสดุอย่างเป็นระบบ เห็นว่าใครทำอะไร เมื่อไร จากหลักฐานใด และอนุมัติโดยใคร
ข้อสรุปที่ดีมักรักษาทั้ง 4 หลักพร้อมกัน เช่น ชะลอตรวจรับของไม่ตรงสเปกแม้กระทบเวลา เพราะการจ่ายเร็วแต่ไม่ตรงสัญญาไม่คุ้มค่า ไม่โปร่งใส ไม่มีประสิทธิผล และตรวจสอบไม่ได้
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต