นโยบายของรัฐบาล ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580 แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนการปฏิบัติรูปประเทศ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570)

แผนระดับที่หนึ่งคือยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580 ซึ่งเป็นกรอบการพัฒนาประเทศระยะยาว แผนระดับที่สองประกอบด้วยแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ และในช่วงที่กำหนดเคยมีแผนการปฏิรูปประเทศเพื่อเร่งแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง แผนระดับที่สาม ได้แก่ แผนปฏิบัติการด้าน แผนปฏิบัติราชการระยะห้าปี แผนปฏิบัติราชการรายปี และแผนอื่นที่ใช้ดำเนินงานจริง (มักออกสอบ) ความต่างสำคัญอยู่ที่ระดับของเป้าหมาย มิใช่การจัดลำดับว่าเอกสารใดมีรายละเอียดมากแล้วจึงสำคัญกว่าเสมอ

คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบัน ณ วันที่จัดทำสรุปนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี แถลงต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2569 โดยยึดหลักสำคัญสามประการ คือการพิทักษ์สถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ การยึดมั่นประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และการยึดหลักนิติธรรม การบังคับใช้กฎหมายอย่างเป็นธรรมกับธรรมาภิบาล นโยบายแบ่งเป็นด้านเศรษฐกิจ การต่างประเทศและความมั่นคง สังคม ภัยพิบัติและสิ่งแวดล้อม และการบริหารภาครัฐกับการปฏิรูปกฎหมาย เนื้อหามุ่งแก้ปัญหาเร่งด่วนควบคู่การเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคม

นโยบายรัฐบาลมิได้แทนที่ยุทธศาสตร์ชาติหรือแผนระดับที่สอง แต่เป็นกรอบบริหารราชการในวาระของคณะรัฐมนตรีที่ต้องแสดงความสอดคล้องกับหน้าที่ของรัฐ แนวนโยบายแห่งรัฐ และยุทธศาสตร์ชาติ นโยบายจึงอาจเร่งบางเรื่อง เช่น หนี้ครัวเรือน ความสามารถของผู้ประกอบการ ความมั่นคง ภัยพิบัติ รัฐบาลดิจิทัล และกฎหมายที่เป็นภาระ ขณะที่เป้าหมายระยะยาวยังคงทำหน้าที่ประคองความต่อเนื่องข้ามรัฐบาล การประเมินโครงการจึงไม่เพียงถามว่าอยู่ในนโยบายข้อใด แต่ต้องตรวจว่าแก้ปัญหาอะไร ส่งผลต่อเป้าหมายแผนระดับใด และสร้างประโยชน์แก่ประชาชนที่วัดได้อย่างไร

ภาพที่ต้องถือไว้ตลอดวิชานี้คือ “ปลายทาง–เป้าหมาย–การปฏิบัติ–ผลลัพธ์” ยุทธศาสตร์ชาติบอกปลายทาง แผนแม่บทบอกเป้าหมายเชิงประเด็นและผลย่อย แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 คัดหมุดหมายที่ต้องเร่งในช่วงห้าปี ผลการปฏิรูปประเทศระบุการเปลี่ยนโครงสร้างที่ต้องสานต่อ นโยบายรัฐบาลให้น้ำหนักตามปัญหาปัจจุบัน และแผนระดับที่สามนำทั้งหมดไปสู่โครงการ งบประมาณกับบริการจริง หากโครงการอ้างชื่อแผนได้หลายฉบับแต่ไม่แสดงความสัมพันธ์เชิงเหตุผล ไม่กำหนดผู้รับประโยชน์ หรือไม่มีข้อมูลติดตาม ก็ยังไม่ถือว่าเชื่อมโยงแผนได้อย่างมีคุณภาพ