นโยบายรัฐบาลด้านการเกษตรและสถานการณ์เศรษฐกิจ สังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อม

ด้านการผลิต รัฐบาลมุ่งสร้างแรงจูงใจให้ปรับวิถีการเกษตรตามความต้องการตลาด ศักยภาพดิน และแหล่งน้ำ ใช้ปัญญาประดิษฐ์กับเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อเพิ่มผลิตภาพ ลดต้นทุน และช่วยปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศ พร้อมพัฒนาความรู้และทักษะสมัยใหม่ หลักตลาดนำการผลิตไม่ได้หมายถึงตามราคาวันนี้เพียงอย่างเดียว แต่ต้องใช้แนวโน้ม ความต้องการด้านคุณภาพ สัญญาณคู่ค้า ต้นทุนโลจิสติกส์ และความเสี่ยงประกอบ ส่วนศักยภาพพื้นที่ช่วยไม่ให้ส่งเสริมสินค้าเดียวกันทุกแห่ง เทคโนโลยีจึงเป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจและจัดการความเสี่ยง มิใช่เป้าหมายซึ่งวัดด้วยจำนวนอุปกรณ์หรือบัญชีผู้ใช้

ด้านข้อมูลและความเชื่อมั่น นโยบายให้พัฒนาข้อมูลขนาดใหญ่และ AI สำหรับวางแผนการผลิตกับจำหน่ายตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เชื่อมการเกษตรกับอุตสาหกรรมแปรรูป ใช้ตลาดในและต่างประเทศกำหนดทิศทาง เพิ่มความแม่นยำของการพยากรณ์น้ำกับอากาศระดับตำบล และพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับโดยไม่เพิ่มภาระต้นทุนแก่เกษตรกร ข้อมูลต้องมีเจ้าของ คำจำกัดความ รหัสแปลงหรือสินค้า สิทธิใช้ และกลไกแก้ผิด การตรวจสอบย้อนกลับต้องช่วยแยกสินค้าถูกกฎหมาย สร้างความรับผิดชอบด้านคุณภาพ และตอบเงื่อนไขตลาด โดยไม่ผลักภาระบันทึกซ้ำให้ผู้ผลิตรายเล็กจนหลุดจากระบบ

ด้านต้นทุนและฐานการผลิต รัฐบาลระบุการปราบปรามสินค้าเกษตรเถื่อน การวิจัยเพื่อคุณภาพ ผลผลิตและต้นทุน การพัฒนาเมล็ดพันธุ์ ต้นพันธุ์ และปุ๋ยคุณภาพสูง ตลอดจนสนับสนุนการพึ่งพาตนเองด้านปัจจัยการผลิตและลดการนำเข้า นโยบายที่ดินมุ่งความมั่นคงในสิทธิที่ดินทำกินและการใช้ประโยชน์อย่างเป็นธรรม เครื่องมือเหล่านี้แก้คนละจุด สินค้าเถื่อนเกี่ยวกับการแข่งขันกับการบังคับใช้กฎหมาย ปัจจัยการผลิตเกี่ยวกับต้นทุนและเทคโนโลยี ที่ดินเกี่ยวกับแรงจูงใจลงทุนระยะยาวและการเข้าถึงสินเชื่อ การประเมินจึงต้องแยกผลเฉพาะเครื่องมือ แต่ดูผลรวมต่อรายได้และความสามารถปรับตัวของครัวเรือน

ด้านตลาดและมูลค่าเพิ่ม นโยบายมุ่งยกระดับอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารให้สนับสนุนความมั่นคงทางอาหาร ส่งเสริมการแปรรูปซึ่งใช้ผลผลิตในพื้นที่ พัฒนากลไกราคาที่เหมาะกับสภาวะตลาด ยกระดับสหกรณ์การเกษตรเป็นองค์กรธุรกิจสมัยใหม่ที่มีธรรมาภิบาล เพิ่มอำนาจต่อรอง ปรับความเป็นธรรมของเกษตรพันธสัญญา และพัฒนาโลจิสติกส์กับมาตรฐานอาหาร หัวใจอยู่ที่การแบ่งมูลค่าและความเสี่ยงตลอดห่วงโซ่ มิใช่เพียงเพิ่มราคาปลายทาง หากข้อมูลสัญญาไม่สมดุล เกษตรกรไม่มีเงินหมุน หรือมาตรฐานต้องลงทุนโดยไม่มีตลาดรองรับ มูลค่าเพิ่มอาจกระจุกที่ผู้เล่นบางส่วนและไม่เปลี่ยนคุณภาพชีวิตผู้ผลิต