สารบัญ11 หัวข้อหลัก
- 1.บทนำ — สถานะและวิธีอ่านเอกสาร
- 2.ภาพปลายทางของ 4 ระยะในแต่ละมิติ
- 3.คลื่น ดาวเทียม ศูนย์ข้อมูล และ IoT
- 4.ระบบนิเวศ Startup และตลาดนวัตกรรม
- 5.ศูนย์ดิจิทัลชุมชน: จาก Wi-Fi สู่คุณค่า
- 6.ยุทธศาสตร์ 4: รัฐบาลดิจิทัล
- 7.ผู้บริหารดิจิทัล ข้อมูล และการบูรณาการ
- 8.พัฒนาคนทุกอาชีพและตลอดชีวิต
- 9.Cybersecurity และโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
- 10.จากแผนสู่โครงการที่ตอบผลลัพธ์
- 11.สถานการณ์: สังคมและรัฐบาลดิจิทัล
บทนำ — สถานะและวิธีอ่านเอกสาร
| หัวข้อ | ข้อเท็จจริงที่ต้องจำ |
|---|---|
| ชื่อทางการ | นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม |
| ฐานกฎหมาย | จัดทำตาม มาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2560 |
| การประกาศ | ประกาศ ณ วันที่ 9 เมษายน 2562 และเผยแพร่ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 47 ก วันที่ 11 เมษายน 2562 |
| ช่วงของแผน | ใช้เป็นกรอบระยะ 20 ปี โดยประกาศกำหนดถึง 30 กันยายน 2580 |
| สถานะ ณ 31 สิงหาคม 2569 | เว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติยังแสดงยุทธศาสตร์ 6 ด้านชุดนี้; เอกสารที่ระบุ “ฉบับปรับปรุง” ต้องตรวจว่าเป็นร่างหรือประกาศใช้แล้ว |
| ข้อควรระวัง | ตัวเลข 30/100 Mbps อันดับ และกรอบ 1 ปี 6 เดือน/5/10/20 ปี เป็น เป้าหมายตามห้วงของแผนเดิม ไม่ใช่หลักฐานว่าค่าปัจจุบันเท่ากับตัวเลขนั้นหรือบรรลุแล้ว |
ประเด็นมักถามสาระในตัวแผน จึงตอบตามเป้าหมายและแนวทางของเอกสาร แต่ในการทำงานจริงต้องตรวจผลการดำเนินงาน แผนปฏิบัติการฉบับปัจจุบัน กฎหมายดิจิทัลที่มีผล และเทคโนโลยีล่าสุดเพิ่มเติม. Digital Thailand คือประเทศไทยที่สามารถ สร้างสรรค์และใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเต็มศักยภาพ ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม ข้อมูล ทุนมนุษย์ และทรัพยากรอื่น เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมไปสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน
ความหมายของ Digital Thailand
- โครงสร้างพื้นฐาน — ผลที่ต้องเกิด: ครอบคลุม คุณภาพสูง ต่อเนื่อง ปลอดภัย ราคาเข้าถึงได้ และรองรับเทคโนโลยีใหม่
- เศรษฐกิจ — ผลที่ต้องเกิด: เพิ่มผลิตภาพ มูลค่า นวัตกรรม ความสามารถแข่งขัน และธุรกิจรูปแบบใหม่
- สังคม — ผลที่ต้องเกิด: ทุกกลุ่มเข้าถึงข้อมูล ความรู้ บริการ และโอกาสอย่างทั่วถึงเท่าเทียม
- ภาครัฐ — ผลที่ต้องเกิด: เชื่อมโยงข้อมูลและงาน บริการตามความต้องการ โปร่งใส มีส่วนร่วม และเสมือนองค์กรเดียว
- คน — ผลที่ต้องเกิด: มีทักษะใช้ สร้าง และกำกับเทคโนโลยี พร้อมต่ออาชีพและการเรียนรู้ตลอดชีวิต
- ความเชื่อมั่น — ผลที่ต้องเกิด: มีกฎหมาย มาตรฐาน สิทธิ ความเป็นส่วนตัว ความมั่นคงปลอดภัย และการเยียวยาที่เหมาะสม
หลักนำทางของแผน
- ใช้ประโยชน์จากพลวัตเทคโนโลยี — การนำไปใช้: แผนย่อยต้องยืดหยุ่น ไม่ล็อกยี่ห้อหรืออุปกรณ์รุ่นเดียวตลอดหลายปี
- ประชารัฐและการมีส่วนร่วม — การนำไปใช้: รัฐ เอกชน วิชาการ ประชาสังคม ชุมชน และประชาชนร่วมกำหนดและขับเคลื่อน
- ข้อมูลเป็นฐาน — การนำไปใช้: สร้างคุณค่าจากข้อมูลด้วยคุณภาพ มาตรฐาน สิทธิ ความเป็นส่วนตัว และความมั่นคงปลอดภัย
- Inclusive development — การนำไปใช้: ออกแบบให้พื้นที่ห่างไกล ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้ด้อยโอกาส และผู้มีข้อจำกัดเข้าถึงได้จริง
- มุ่งผลลัพธ์ — การนำไปใช้: ติดตามความเร็ว คุณภาพ การใช้จริง ผลิตภาพ รายได้ คุณภาพชีวิต ทักษะ และความเชื่อมั่น ไม่หยุดที่จำนวนอุปกรณ์
- บูรณาการ 6 ยุทธศาสตร์ — การนำไปใช้: โครงข่ายอย่างเดียวไม่เกิดผลถ้าขาดบริการ ทักษะ ข้อมูล และความเชื่อมั่น
ภูมิทัศน์ดิจิทัล 4 ระยะ
- 1 Digital Foundation — กรอบเป้าหมาย: 1 ปี 6 เดือน; สาระ: ลงทุนและสร้างฐานรากด้านโครงสร้างพื้นฐาน นวัตกรรม ข้อมูล คน กฎหมาย และกลไกขับเคลื่อน
- 2 Digital Thailand I: Inclusion — กรอบเป้าหมาย: ภายใน 5 ปี; สาระ: ทุกภาคส่วนเข้าถึง มีส่วนร่วม และใช้ประโยชน์จากเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลตามแนวประชารัฐ
- 3 Digital Thailand II: Full Transformation — กรอบเป้าหมาย: ภายใน 10 ปี; สาระ: ใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมดิจิทัลเต็มศักยภาพ เกิดการเปลี่ยนผ่านของเศรษฐกิจ สังคม และรัฐ
- 4 Global Digital Leadership — กรอบเป้าหมาย: ภายใน 20 ปี; สาระ: ไทยอยู่ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วและใช้ดิจิทัลสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ/คุณค่าทางสังคมอย่างยั่งยืน
คำว่า 1 ปี 6 เดือน, 5 ปี, 10 ปี และ 20 ปีเป็น ขอบฟ้าเป้าหมายแบบสะสม ของภูมิทัศน์ ไม่ควรนำมาบวกเป็น 36 ปี 6 เดือน
ลำดับการเปลี่ยนผ่านที่ถูกต้อง
- 1Digital Foundation: วางฐานโครงข่าย ข้อมูล คน กฎหมาย และสถาบัน
- 2Inclusion: เปิดให้ทุกกลุ่มและทุกภาคส่วนเข้าถึงและร่วมใช้ประโยชน์
- 3Full Transformation: เปลี่ยนกระบวนการ ธุรกิจ บริการ และการตัดสินใจด้วยนวัตกรรม
- 4Global Digital Leadership: สร้างขีดความสามารถระดับโลกและคุณค่าอย่างยั่งยืน
เริ่มประกาศเป็นผู้นำโลกโดยที่โครงข่าย ข้อมูล ทักษะ และความเชื่อมั่นยังไม่พร้อมเป็นการสลับลำดับและมีความเสี่ยงสูง
ภาพปลายทางของ 4 ระยะในแต่ละมิติ
| มิติ | ฐานราก/การมีส่วนร่วม | เปลี่ยนผ่านเต็มรูปแบบ/ผู้นำ |
|---|---|---|
| เศรษฐกิจ | ธุรกรรมดิจิทัลคล่องตัว ติดอาวุธ SMEs วิสาหกิจชุมชน เกษตรกร และสร้างระบบนิเวศธุรกิจดิจิทัล | ภาคผลิต/บริการแข่งขันด้วยนวัตกรรม เชื่อมการค้าโลก และกิจกรรมเศรษฐกิจเชื่อมต่อดิจิทัล |
| สังคม | ประชาชนเข้าถึงโครงข่าย ความรู้ สุขภาพ การศึกษา สิทธิ และบริการดิจิทัล | ใช้ดิจิทัลยกระดับคุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างสังคมคุณภาพอย่างยั่งยืน |
| รัฐบาล | เชื่อมงานและข้อมูลข้ามหน่วยงาน จัดบริการกลาง และลดเอกสาร | บริการขับเคลื่อนด้วยความต้องการ/เหตุการณ์ชีวิต เปิดเผยข้อมูล มีส่วนร่วม และเป็นผู้นำรัฐบาลดิจิทัล |
| คน | สร้าง digital literacy และทักษะพื้นฐาน พร้อมกำลังคนสาขาจำเป็น | คนสร้างนวัตกรรม ทำงานมูลค่าสูง และมีผู้เชี่ยวชาญมาตรฐานสากล |
| ความเชื่อมั่น | วางกฎหมาย มาตรฐาน การคุ้มครองข้อมูล ความมั่นคงปลอดภัย และกลไกตอบสนองเหตุ | ระบบดิจิทัลน่าเชื่อถือ เท่าทันภัยและมาตรฐานโลกโดยรักษาสิทธิประชาชน |
ยุทธศาสตร์ 6 ด้าน: แผนที่จำ
- 1 — ชื่อยุทธศาสตร์: พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลประสิทธิภาพสูงให้ครอบคลุมทั่วประเทศ; คำจำ: โครงข่ายครอบคลุม คุณภาพ ต่อเนื่อง ราคาเหมาะสม
- 2 — ชื่อยุทธศาสตร์: ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล; คำจำ: ผลิตภาพ นวัตกรรม ธุรกิจ และอุตสาหกรรมดิจิทัล
- 3 — ชื่อยุทธศาสตร์: สร้างสังคมคุณภาพที่ทั่วถึงเท่าเทียมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล; คำจำ: เข้าถึง ใช้เป็น และลดช่องว่าง
- 4 — ชื่อยุทธศาสตร์: ปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล; คำจำ: เชื่อมรัฐ บริการประชาชน ข้อมูลเปิด มีส่วนร่วม
- 5 — ชื่อยุทธศาสตร์: พัฒนากำลังคนให้พร้อมเข้าสู่ยุคเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล; คำจำ: ทักษะทุกคน ผู้เชี่ยวชาญ และคนสร้างนวัตกรรม
- 6 — ชื่อยุทธศาสตร์: สร้างความเชื่อมั่นในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล; คำจำ: กฎหมาย มาตรฐาน สิทธิ ความเป็นส่วนตัว และไซเบอร์
ทั้ง 6 ยุทธศาสตร์ต้องส่งเสริมกัน เช่น บริการสุขภาพทางไกลต้องมีโครงข่าย (1) บริการที่ลดช่องว่าง (3) รัฐเชื่อมข้อมูล (4) บุคลากรใช้เป็น (5) และคุ้มครองข้อมูล/ระบบ (6)
ยุทธศาสตร์ 1: เป้าหมายโครงสร้างพื้นฐาน
- บรอดแบนด์เป็นสาธารณูปโภคพื้นฐาน — ความหมาย: ทุกคนควรเข้าถึงได้ ไม่ใช่บริการเสริมสำหรับเมืองหรือธุรกิจเท่านั้น
- ครอบคลุม — ความหมาย: ขยายทั้งประจำที่และเคลื่อนที่ถึงหมู่บ้าน ชุมชน พื้นที่เศรษฐกิจ สถานที่ท่องเที่ยว และพื้นที่ห่างไกล
- ประสิทธิภาพสูง — ความหมาย: ความเร็ว/ความจุเพียงพอ คุณภาพดี หน่วงต่ำตามภารกิจ และรองรับอุปกรณ์จำนวนมาก
- ต่อเนื่องและทนทาน — ความหมาย: มีเส้นทางสำรอง ลดจุดล้มเหลวเดียว และรองรับเหตุฉุกเฉิน
- ราคาเหมาะสม — ความหมาย: ค่าบริการต้องไม่เป็นอุปสรรคต่อประชาชนและผู้ประกอบการ
- ศูนย์กลางภูมิภาค — ความหมาย: เพิ่มเส้นทางเชื่อมต่อและการแลกเปลี่ยนข้อมูลเพื่อให้ไทยเป็น hub ของอาเซียน
ยุทธศาสตร์ 1: เป้าหมายเชิงตัวเลขในเอกสาร
- เขตเทศบาลเมือง/พื้นที่เศรษฐกิจ — ค่าเป้าหมายตามแผนเดิม: ผู้ใช้เข้าถึงอินเทอร์เน็ตความเร็วไม่น้อยกว่า 100 Mbps; วิธีใช้ให้ถูก: ใช้ตอบประเด็นเรื่องเป้าหมายระยะแผน ไม่อ้างว่าเป็นมาตรฐานขั้นต่ำปัจจุบันโดยไม่ตรวจฉบับใหม่
- สถานบริการสาธารณะเป้าหมาย — ค่าเป้าหมายตามแผนเดิม: เช่น สถานศึกษาและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ไม่น้อยกว่า 30 Mbps; วิธีใช้ให้ถูก: ต้องดูทั้งความเร็ว คุณภาพ ความต่อเนื่อง อุปกรณ์ และการใช้บริการจริง
- กลุ่มความต้องการพื้นฐาน — ค่าเป้าหมายตามแผนเดิม: สถานศึกษา รพ.สต. ศูนย์สารสนเทศ/ศูนย์ดิจิทัลชุมชน และอินเทอร์เน็ตสาธารณะ; วิธีใช้ให้ถูก: เมื่อทรัพยากรจำกัดให้เร่งจุดที่สร้างการเข้าถึงบริการจำเป็นและลดช่องว่าง
- เคลื่อนที่ — ค่าเป้าหมายตามแผนเดิม: ครอบคลุมหมู่บ้าน ชุมชน และสถานที่ท่องเที่ยว; วิธีใช้ให้ถูก: ไม่ควรหยุดเฉพาะศูนย์จังหวัด
โครงข่ายคุณภาพ: ครอบคลุมไม่เท่ากับใช้ได้จริง
- มีสัญญาณแต่หลุดบ่อย — แนวทางตามยุทธศาสตร์: วัด availability ความต่อเนื่อง ความหน่วง ความจุ และเวลาแก้เหตุ ไม่ดูแผนที่ coverage อย่างเดียว
- ค่าบริการสูง — แนวทางตามยุทธศาสตร์: สร้างการแข่งขัน แบ่งปันโครงสร้างพื้นฐาน และกำกับราคาที่เหมาะสม
- เส้นทางระหว่างประเทศเดียว — แนวทางตามยุทธศาสตร์: เพิ่มความจุและหลายเส้นทางทั้งภาคพื้นดิน/เคเบิลใต้น้ำ
- ผู้ให้บริการสร้างเสาซ้ำ — แนวทางตามยุทธศาสตร์: ส่งเสริมใช้โครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมและสิ่งอำนวยความสะดวกร่วมกัน
- ผู้ให้บริการใหม่เชื่อมต่อไม่ได้ — แนวทางตามยุทธศาสตร์: ใช้สถาปัตยกรรมเปิดและการเชื่อมต่อที่เท่าเทียม ส่งเสริมการแข่งขันปลายทาง
- วางสายติดใบอนุญาตหลายจุด — แนวทางตามยุทธศาสตร์: ปรับกฎสิทธิผ่านทางและจัดกลไกกลางบูรณาการหน่วยโครงสร้างพื้นฐาน
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต