กฎหมายหลักว่าด้วยความผิดอาญา โทษ และความรับผิดทางอาญาของประเทศไทย
→ส่วนนี้อธิบายว่าทำไมต้องมีประมวลกฎหมายอาญาฉบับนี้ และมันมาแทนอะไร
ประมวลกฎหมายอาญาถูกประกาศใช้เพราะกฎหมายลักษณะอาญาเดิมที่ใช้มาตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 20 ล้าสมัยและกระจัดกระจายอยู่หลายฉบับ จึงมีการชำระสะสางรวมเข้าเป็นประมวลฉบับเดียว พร้อมปรับหลักการและวิธีการลงโทษให้สอดคล้องกับแนวทางประชาธิปไตยและมาตรฐานนานาชาติ
ประมวลกฎหมายอาญามีผลบังคับใช้จริงตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2500 เป็นต้นไป และเมื่อมีผลบังคับแล้ว กฎหมายลักษณะอาญาเดิมก็ถูกยกเลิกทันที
→ส่วนนี้อธิบายว่ากฎหมายเก่าที่อ้างถึง 'โทษลหุโทษชั้นต่างๆ' ต้องแปลงความหมายอย่างไรในระบบใหม่ — สำคัญเพราะกฎหมายหลายฉบับยังอ้างระบบเก่าอยู่
กฎหมายหลายฉบับที่ออกก่อนปี 2500 ยังอ้างถึง 'โทษลหุโทษชั้น 1–4' ตามระบบเก่า เมื่อประมวลกฎหมายอาญามีผลบังคับแล้ว ให้ถือว่าโทษเหล่านั้นมีความหมายตามตารางนี้
→ส่วนนี้บอกกติกาเรื่องการใช้โทษจำคุกแทนปรับ และขีดจำกัดการคุมขังในชั้นสอบสวน — สำคัญเพราะมีข้อยกเว้นเฉพาะสำหรับความผิดก่อนปี 2500
หากกฎหมายใดกำหนดให้จำคุกแทนค่าปรับ ให้นำหลักเกณฑ์ในประมวลกฎหมายอาญามาใช้บังคับแทนทุกกรณี อย่างไรก็ตาม สำหรับความผิดที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ประมวลกฎหมายอาญามีผลบังคับ มีข้อจำกัดพิเศษคือกักขังได้ไม่เกิน 1 ปีสำหรับโทษปรับกระทงเดียว และไม่เกิน 2 ปีสำหรับโทษปรับหลายกระทง
ในกรณีที่ใช้วิธีการเพื่อความปลอดภัย (เช่น การควบคุมตัวผู้มีแนวโน้มอันตราย) ห้ามคุมขังในชั้นสอบสวนเกิน 48 ชั่วโมงนับแต่เวลาที่ผู้ถูกจับมาถึงที่ทำการเจ้าหน้าที่ โดยไม่นับเวลาเดินทางตามปกติรวมในกำหนดนั้น
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต