ประมวลรัษฎากร

เมื่อพบข้อสงสัย เจ้าพนักงานอาจออกหมายเรียก สั่งให้นำบัญชี เอกสารหรือหลักฐานมาแสดง และสอบถามผู้เกี่ยวข้อง กระบวนการต่างกันระหว่างกรณียื่นรายการแต่ไม่ถูกต้องกับกรณีไม่ยื่นเลย หากผู้รับหมายไม่ร่วมมือ กฎหมายเปิดทางให้ประเมินจากข้อมูลที่มีและเกิดผลเสียมากขึ้น การตอบตรวจจึงต้องตรวจขอบเขตคำขอ รวบรวมเอกสารให้ครบ อธิบายการเชื่อมโยง และเก็บสำเนาสิ่งที่ส่ง การสร้างข้อมูลย้อนหลังหลังได้รับหมายเรียกมีความน่าเชื่อถือน้อยกว่าการมีระบบบันทึกตามปกติและอาจก่อคำถามใหม่

เงินภาษีที่ต้องชำระต่างจากเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ภาษีคือหนี้หลักตามฐานและอัตรา เบี้ยปรับเป็นผลทางการเงินจากการปฏิบัติไม่ถูกต้องบางกรณี ส่วนเงินเพิ่มผูกกับการชำระล่าช้าตามเวลา การแยกสามส่วนช่วยตรวจใบประเมินและวางวิธีแก้ได้ถูก การงดหรือลดเบี้ยปรับต้องเป็นไปตามอำนาจและหลักเกณฑ์ ไม่เกิดจากความเห็นใจโดยไม่มีฐาน ส่วนความรับผิดทางอาญาใช้กับการกระทำที่กฎหมายกำหนด เช่น การไม่ปฏิบัติตามหน้าที่บางอย่างหรือการใช้ความเท็จและอุบายเพื่อหลีกเลี่ยง จึงต้องแยกความผิดพลาดออกจากเจตนาโดยอาศัยพฤติการณ์

ผู้ไม่เห็นด้วยกับการประเมินมีสิทธิอุทธรณ์ตามแบบ ต่อองค์กร และภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด คำอุทธรณ์ควรระบุประเด็นข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย จำนวนที่โต้แย้ง และหลักฐานโดยตรง การยื่นอุทธรณ์มิได้ทำให้หน้าที่ชำระภาษีหยุดเอง เว้นแต่ได้รับอนุญาตหรือมีการดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง หลังได้รับคำวินิจฉัยจึงมีช่องทางนำข้อพิพาทสู่ศาลภาษีอากรตามเงื่อนไข การปล่อยกำหนดเวลาเพราะกำลังเจรจาหรือรวบรวมเอกสารอาจทำให้เสียสิทธิ แม้ข้อโต้แย้งในเนื้อหาจะมีน้ำหนัก

การขอคืนภาษีเป็นอีกด้านของระบบ เมื่อชำระเกิน ถูกหักเกิน หรือมีเครดิตตามกฎหมาย ผู้มีสิทธิต้องยื่นคำร้องกับเอกสารภายในกำหนดและพิสูจน์ที่มาของยอดคืน กรมสรรพากรอาจขอข้อมูลเพิ่มเพื่อตรวจว่ารายการซื้อขายเกิดจริงและภาษีไม่ได้ถูกขอคืนซ้ำ วงจรภาษีจึงจบเมื่อหนี้ เครดิต เอกสารและสิทธิอุทธรณ์ได้รับการสะสาง ไม่ใช่เมื่อส่งแบบสำเร็จเพียงครั้งเดียว ผู้เสียภาษีที่ดีควรมีปฏิทินกำหนดเวลา ระบบทบทวนก่อนยื่น ผู้รับผิดชอบตอบหนังสือ และทะเบียนข้อพิพาทเพื่อไม่ให้เรื่องเดียวหลุดจากการติดตามหลายฝ่าย การแก้แบบหลังพบความคลาดเคลื่อนควรทำพร้อมวิเคราะห์สาเหตุและภาษีที่เชื่อมกัน มิฉะนั้นแก้ยอดในแบบหนึ่งแล้วปล่อยให้บัญชี หนังสือรับรองหรือแบบอีกประเภทขัดต่อกัน ความสมัครใจแก้ก่อนถูกตรวจอาจมีผลต่อวิธีดำเนินการ แต่ยังต้องอาศัยกฎหมายกับหลักฐาน ไม่ใช่การลบประวัติรายการเดิม