พระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2565

กฎหมายรับรองสิทธิประชาชนติดต่อราชการทางดิจิทัล และห้ามหน่วยงานรัฐปฏิเสธช่องทางนี้

1. ที่มาและวันบังคับใช้2. ขอบเขตการบังคับใช้: ใครอยู่ใน — ใครอยู่นอก3. นิยาม "ขออนุญาต" และ "อนุญาต" — กว้างกว่าที่คิด4. สิทธิยื่นคำขอทางอิเล็กทรอนิกส์ — หัวใจหลักของกฎหมาย5. วันรับคำขอ และการตรวจสอบตัวตน6. หน้าที่หน่วยงานรัฐ: ทำสำเนาให้เอง และติดต่อกลับทางอิเล็กทรอนิกส์7. การแสดงใบอนุญาต: ทั้งต่อประชาชนและต่อเจ้าหน้าที่8. การปฏิบัติงานภายในของเจ้าหน้าที่รัฐ9. ราชกิจจานุเบกษาทางอิเล็กทรอนิกส์10. กลไกและระยะเวลาในการดำเนินการ
1

ที่มาและวันบังคับใช้

ส่วนนี้บอกว่ากฎหมายนี้เกิดขึ้นเพราะอะไร และมีผลบังคับเมื่อใด โดยเฉพาะตัวเลขวันที่มีความสำคัญ

กฎหมายนี้ออกมาเพื่อแก้ปัญหาที่กฎหมายเดิมส่วนใหญ่ไม่เอื้อให้ใช้ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ในการขออนุญาตหรือรับบริการจากรัฐ ทำให้ประชาชนมีภาระในการติดต่อราชการสูงเกินสมควร กฎหมายนี้จึงมาเปลี่ยนให้การยื่นทางอิเล็กทรอนิกส์มีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากระดาษทุกประการ

กฎหมายนี้มีผลบังคับใช้หลังประกาศในราชกิจจานุเบกษา 90 วัน เป็นหลัก อย่างไรก็ตาม มีบางมาตราที่ต้องเตรียมการล่วงหน้า จึงมีผลตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศทันที ได้แก่ มาตราที่ว่าด้วยการทำสำเนาโดยหน่วยงาน การเปิดเผยข้อมูลการอนุญาต ราชกิจจานุเบกษาอิเล็กทรอนิกส์ และกลไกติดตามเร่งรัด

นายกรัฐมนตรี เป็นผู้รักษาการตามกฎหมายนี้ และมีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้

2

ขอบเขตการบังคับใช้: ใครอยู่ใน — ใครอยู่นอก

ส่วนนี้แยกให้เห็นชัดว่าหน่วยงานไหนต้องปฏิบัติตามกฎหมายนี้ และหน่วยงานไหนได้รับยกเว้น

กฎหมายนี้ใช้บังคับกับ หน่วยงานของรัฐทุกหน่วย เป็นหลัก แต่มีข้อยกเว้นสำคัญ 4 กลุ่มที่ไม่อยู่ภายใต้กฎหมายนี้โดยอัตโนมัติ

หน่วยงานที่ได้รับยกเว้น (ไม่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายนี้โดยอัตโนมัติ)

  • ฝ่ายนิติบัญญัติ (รัฐสภา)
  • ฝ่ายตุลาการ (ศาล)
  • องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ (เช่น กกต., ป.ป.ช.)
  • องค์กรอัยการ
  • หน่วยงานอื่นที่กำหนดเพิ่มเติมในกฎกระทรวง

หากต้องการขยายกฎหมายนี้ไปครอบคลุมหน่วยงานที่ยกเว้นข้างต้น ต้องตราเป็น พระราชกฤษฎีกา และอาจกำหนดให้ใช้ทั้งองค์กรหรือเฉพาะบางหน่วยงาน/งานบางประเภทก็ได้

3

นิยาม "ขออนุญาต" และ "อนุญาต" — กว้างกว่าที่คิด

ส่วนนี้อธิบายว่าทำไมนิยามทั้งสองคำนี้จึงสำคัญ เพราะครอบคลุมการติดต่อราชการแทบทุกรูปแบบ

กฎหมายนี้ตั้งใจให้นิยามทั้งสองคำกว้างมากเป็นพิเศษ เพื่อให้การติดต่อราชการ ไม่ว่าจะเป็นการขอ การรับ หรือการโต้แย้งคำสั่ง สามารถทำทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ทั้งหมด — ไม่ใช่แค่การขอใบอนุญาตทั่วไปเท่านั้น

"ขออนุญาต" (ฝั่งประชาชนขอ)
"อนุญาต" (ฝั่งรัฐดำเนินการ)
ขอรับใบอนุญาต / ขออนุมัติ
ออกใบอนุญาต / อนุมัติ
ขอจดทะเบียน / ขอขึ้นทะเบียน
จดทะเบียน / ขึ้นทะเบียน
ขอแจ้ง / ขอจดแจ้ง
รับแจ้ง / รับจดแจ้ง
ขอการรับรอง / ขอความเห็นชอบ
รับรอง / เห็นชอบ / ให้ความเห็น
ขออุทธรณ์ / ร้องทุกข์ / ร้องเรียน
แจ้งผลการพิจารณา / แจ้งผลดำเนินการ
ขอรับเงิน / ขอรับสวัสดิการ
จ่ายเงิน / ให้ได้รับสวัสดิการ
ขอรับบริการอื่นใด
ให้บริการอื่นใดแก่ประชาชน/หน่วยงานรัฐ
สมาชิก PRO
อ่านสรุปฉบับเต็ม ครบทุกหัวข้อ
อ่านง่าย จำได้จริง · บุ๊คมาร์คอ่านต่อจากที่ค้างไว้อัตโนมัติ
99 บาท/เดือน →

เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต