พระราชบัญญัติการอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. 2558

นั้นไม่ถูกต้อง เพราะบทที่ยกเลิกฉบับเดิมยังไม่ถึงวันมีผล ต้องใช้กฎหมายตามวันที่และบทเฉพาะกาล สรุปนี้อธิบายตัวบท 2558 ซึ่งยังเป็นฐานการทบทวน พร้อมกรอบเปลี่ยนผ่าน 2569 วัตถุประสงค์และหลักคิดของฉบับ 2558 — กฎหมายมุ่งให้ประชาชนรู้หลักเกณฑ์ เอกสาร ขั้นตอนและเวลา ลดการเรียกซ้ํา จํากัดดุลพินิจหลังรับคําขอ และทําให้ผู้อนุญาตรับผิดชอบต่อความล่าช้า กระบวนการหลักคือทําคู่มือให้ชัด ตรวจคําขอทันที บันทึกสิ่งขาดร่วมกัน พิจารณาภายในเวลา แจ้งผล/เหตุล่าช้า และกํากับกิจการหลังออกใบอนุญาต สิทธิอํานวยความสะดวกไม่ทําให้เกณฑ์สาระของกฎหมายเฉพาะหายไป ผู้ยื่นยังต้องมีคุณสมบัติและกิจการต้องปลอดภัย ส่วนเจ้าหน้าที่ห้ามสร้างภาระนอกคู่มือโดยไร้ฐาน การวัดผลควรดู ระยะเวลาตั้งแต่ต้นจนจบ, การติดต่อซ้ำ, การเรียกเอกสารเพิ่มเติม, การคืนคำขอและการอุทธรณ์, ข้อผิดพลาด, ความเข้าใจของประชาชน และ ผลลัพธ์ ไม่ใช่แค่จํานวนคู่มือที่อัปโหลด

นิยามการอนุญาตและผู้อนุญาต — คําว่าอนุญาตครอบคลุมการออกใบอนุญาต การอนุมัติ การจดทะเบียน การขึ้นทะเบียน การรับแจ้ง การให้ประทานบัตร และการให้อาชญาบัตร ตามนิยามฉบับ 2558 ผู้อนุญาตหมายถึงผู้ซึ่งกฎหมายกําหนดให้มีอํานาจในการอนุญาต ต้องดูตัวบทเฉพาะ การมอบอํานาจและเขตอํานาจ ไม่ถือว่าพนักงานรับคําขอเป็นผู้อนุญาตโดยอัตโนมัติ พนักงานเจ้าหน้าที่ทําหน้าที่รับ ตรวจ แจ้งข้อบกพร่องและดําเนินกระบวนการตามที่ได้รับมอบ ส่วนคําวินิจฉัยสาระต้องมาจากผู้มีอํานาจเพื่อป้องกันคําสั่งที่ไม่มีฐาน ระบบดิจิทัลหรือศูนย์กลางเป็นช่องทาง ไม่เปลี่ยนตัวผู้อนุญาต เว้นแต่กฎหมายกําหนดอํานาจตัดสินใหม่อย่างชัดเจน ขอบเขตใช้บังคับ: ต้องทําก่อนดําเนินการ — ฉบับ 2558 ใช้หลักกับการอนุญาต การจดทะเบียน หรือการแจ้งที่กฎหมายหรือกฎกําหนดให้ต้องทําก่อนดําเนินการหรือประกอบกิจการ รวมรูปแบบอนุญาตในนิยาม ให้ถามสามชั้น: มีกฎหมาย/กฎบังคับหรือไม่ ต้องได้รับผลก่อนเริ่มหรือไม่ และอยู่ในข้อยกเว้นบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง หรือพระราชกฤษฎีกาเพิ่มหรือไม่

บริการข้อมูลทั่วไปหรือสวัสดิการที่ไม่ใช่งานอนุญาตอาจไม่อยู่ในขอบเขต 2558 แต่ฉบับ 2569 ขยายสู่งานบริการประชาชน จึงต้องแยกยุคกฎหมาย ชื่อแบบคําขอไม่ชี้ขาด การเรียกว่าแจ้งอาจยังเป็นอนุญาตตามนิยาม หากกฎหมายบังคับต้องแจ้งก่อนทํากิจการ บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง: ข้อยกเว้นห้ากลุ่ม — บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง ยกเว้นการดําเนินงานตามกระบวนการรัฐธรรมนูญ การพิจารณาพิพากษาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งงานที่ตัวบทระบุครบห้ากลุ่ม ข้อยกเว้นยังรวมการดําเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา และการอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตามขอบเขตที่ระบุ ด้านทหารครอบคลุมการอนุญาตด้านยุทธการ ยุทธภัณฑ์ และโรงงานผลิตอาวุธเอกชน ไม่ควรขยายเป็นธุรกรรมของหน่วยทหารทุกชนิด ประชาชนขออนุญาตตามกฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจึงไม่อยู่ในขอบเขตใช้บังคับตามข้อยกเว้นที่ระบุไว้ในบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง แต่ยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะและหลักบริการอื่น

เพิ่มข้อยกเว้นต้องตราพระราชกฤษฎีกา — หากต้องการเพิ่มข้อยกเว้นใหม่จากห้ากรณีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง วรรคหนึ่ง ต้องตราเป็นพระราชกฤษฎีกา หน่วยงานทําหนังสือเวียนหรือเขียนในคู่มือเองไม่ได้ เหตุยกเว้นควรพิสูจน์ความจําเป็น ความเสี่ยง ผลต่อประชาชน และทางเลือกที่ลดภาระได้ ไม่ใช้ความสะดวกเจ้าหน้าที่เป็นเหตุถอนสิทธิทั้งกระบวนการ พระราชกฤษฎีกาต้องเผยแพร่และมีผลตามหลักกฎหมาย ผู้ปฏิบัติควรบันทึกฉบับ/วันที่และขอบเขต ไม่อ้างร่างหรือมติภายในก่อนมีผล แม้ยกเว้นกฎหมายนี้ หน่วยงานยังถูกผูกด้วยกฎหมายเฉพาะ กฎหมายปกครอง อิเล็กทรอนิกส์ ข้อมูลข่าวสารและหลักธรรมาภิบาลที่เกี่ยวข้อง บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง: ทบทวนกฎหมายอนุญาตทุกห้าปี — ผู้อนุญาตต้องทบทวนกฎหมายที่ให้อํานาจอนุญาตทุกห้าปี และทบทวนเร็วกว่านั้นได้เมื่อจําเป็น เพื่อพิจารณาว่ายังต้องมีระบบอนุญาตหรือปรับเป็นมาตรการเบากว่า การทบทวนต้องดู ความเสี่ยง, ความจำเป็น, ความได้สัดส่วน, ความซ้ำซ้อน, ต้นทุน, ความเป็นไปได้ทางดิจิทัล, การบังคับใช้ และผลต่อรายย่อย

ไม่ใช่เปลี่ยนชื่อใบอนุญาตแล้วคงภาระเดิม ทางเลือกอาจเป็นยกเลิก รับแจ้ง การรับรองตนเอง, การแบ่งระดับตามความเสี่ยง, การขยายอายุใบอนุญาต, การชำระค่าธรรมเนียมแทนการต่ออายุ, การตรวจร่วมกัน หรือ การตรวจภายหลัง ตามความเสี่ยง รายงานควรมีข้อมูลคําขอ เวลา ปฏิเสธ ภาระ เอกสาร เหตุร้องเรียนและผลคุ้มครองสาธารณะ พร้อมแผนแก้กฎหมาย/กฎที่ระบุเจ้าภาพ การอนุญาตตามกฎหมายเดิมครอบคลุมการออกใบอนุญาต การอนุมัติ การจดทะเบียน การขึ้นทะเบียน การรับแจ้ง การให้ประทานบัตร และการให้อาชญาบัตร เมื่อเป็นเงื่อนไขที่ต้องทําก่อนดําเนินกิจการ ผู้อนุญาตคือผู้ซึ่งกฎหมายกําหนดให้มีอํานาจตัดสิน ไม่ใช่พนักงานรับคําขอโดยอัตโนมัติ ข้อยกเว้นต้องอยู่ในกลุ่มที่กฎหมายระบุหรือเพิ่มโดยพระราชกฤษฎีกา และกฎหมายที่กําหนดระบบอนุญาตต้องได้รับการทบทวนทุกห้าปีหรือเร็วกว่านั้นเมื่อจําเป็น เพื่อประเมินว่ายังสมควรรักษาภาระเดิมไว้หรือไม่