พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2561

กฎหมายกำกับดูแลการใช้จ่ายเงินแผ่นดินผ่านองค์กรอิสระ คตง. และผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน

1. นิยามหลัก 4 คำที่ต้องรู้ก่อน2. โครงสร้างองค์กร: คตง. กับผู้ว่าการ ต่างกันอย่างไร3. คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกรรมการ คตง.4. กระบวนการสรรหาและการพ้นตำแหน่งของกรรมการ คตง.5. อำนาจหน้าที่ของ คตง. และผู้ว่าการ6. 3 ประเภทการตรวจสอบ7. กระบวนการตรวจสอบตั้งแต่ต้นจนถึงรัฐสภา8. หน้าที่ของหน่วยรับตรวจที่ต้องรู้9. อำนาจของผู้ตรวจเงินแผ่นดินในการเข้าถึงข้อมูล10. ความรับผิดและโทษ11. มาตรฐานการบัญชีภาครัฐและระบบตรวจสอบภายใน12. ตัวเลขสำคัญทั้งหมดที่ต้องจำ13. ความร่วมมือระหว่างประเทศและการพัฒนาองค์กร
1

นิยามหลัก 4 คำที่ต้องรู้ก่อน

นิยามเหล่านี้กำหนดขอบเขตของกฎหมาย — รู้ว่า 'ใคร' และ 'เงินอะไร' ที่ถูกตรวจสอบก่อน จึงจะเข้าใจส่วนอื่นได้

การตรวจเงินแผ่นดิน หมายถึงการตรวจสอบการรับ-จ่าย-เก็บรักษาเงินและทรัพย์สินของหน่วยรับตรวจ รวมถึงตรวจว่าปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรี และนโยบายรัฐบาลหรือไม่ และใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด มีประสิทธิภาพ และบรรลุวัตถุประสงค์หรือไม่

เงินแผ่นดิน ครอบคลุมกว้างกว่าเงินงบประมาณ — รวมเงินนอกงบประมาณ เงินกู้ เงินช่วยเหลือจากต่างประเทศ เงินทุนหมุนเวียน และเงินกองทุนทุกประเภทที่หน่วยรับตรวจมีหน้าที่รับผิดชอบ

หน่วยรับตรวจ คือทุกหน่วยงานที่ใช้จ่ายเงินของรัฐ ได้แก่ ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน หน่วยงานที่รัฐถือหุ้นหรือมีส่วนร่วมเกินร้อยละห้าสิบ และหน่วยงานที่ได้รับเงินอุดหนุนหรือเงินช่วยเหลือจากรัฐ

ผู้บริหารการเงิน คือผู้มีอำนาจสั่งการหรืออนุมัติการรับ-จ่ายเงิน ก่อหนี้ผูกพัน หรือจัดการทรัพย์สินของหน่วยรับตรวจ เช่น หัวหน้าส่วนราชการ ผู้อำนวยการองค์กร หรือประธานกรรมการ — บุคคลเหล่านี้มีความรับผิดชอบโดยตรงตามกฎหมายนี้

2

โครงสร้างองค์กร: คตง. กับผู้ว่าการ ต่างกันอย่างไร

ส่วนนี้เปรียบให้เห็นว่าสองตำแหน่งนี้แบ่งบทบาทกันชัดเจน — จำสับสนบ่อยมากในข้อสอบ

สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) มีฐานะเป็นหน่วยงานอิสระตามรัฐธรรมนูญ ไม่อยู่ใต้บังคับบัญชาของฝ่ายบริหาร เพราะหากอยู่ใต้อำนาจบริหารก็จะตรวจสอบการทุจริตของรัฐได้ไม่เป็นอิสระ โครงสร้างแบ่งเป็นสองชั้น คือ คตง. ทำหน้าที่ระดับนโยบาย และผู้ว่าการทำหน้าที่ระดับปฏิบัติ

ประเด็น
คตง.
ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน
จำนวน
7 คน
1 คน
วาระ
6 ปี
5 ปี
จำนวนวาระ
1 วาระ (ห้ามซ้ำ)
ไม่เกิน 2 วาระ
อายุสูงสุดขณะแต่งตั้ง
70 ปีบริบูรณ์
70 ปีบริบูรณ์ (พ้นตำแหน่งทันทีเมื่อครบ)
ผู้แต่งตั้ง
พระมหากษัตริย์ ตามคำแนะนำวุฒิสภา
พระมหากษัตริย์ ตามคำแนะนำวุฒิสภา (คตง. เสนอ)
บทบาทหลัก
กำหนดนโยบาย มาตรฐาน กำกับดูแล
บริหารงานประจำ ดำเนินการตรวจสอบ
อำนาจชี้มูลความรับผิด
มี
ไม่มี (รายงานต่อ คตง.)
3

คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกรรมการ คตง.

ส่วนนี้รวมเงื่อนไขการได้มาและพ้นจากตำแหน่ง — ตัวเลขและเงื่อนไขเหล่านี้เป็นประเด็นสำคัญที่ต้องศึกษา

คุณสมบัติที่ต้องมี

  • สัญชาติไทย
  • อายุ 45–70 ปีบริบูรณ์ในวันที่ได้รับแต่งตั้ง
  • สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
  • มีความรู้และประสบการณ์ด้านที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า 20 ปี

ลักษณะต้องห้ามสำคัญ

  • ไม่เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกพรรคการเมืองใน10 ปีก่อนได้รับแต่งตั้ง
  • ไม่เป็นหรือเคยเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองใน10 ปีก่อนได้รับแต่งตั้ง
  • ไม่เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
  • ไม่เคยถูกจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดในความผิดที่กระทำโดยเจตนา เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 10 ปี
สมาชิก PRO
อ่านสรุปฉบับเต็ม ครบทุกหัวข้อ
อ่านง่าย จำได้จริง · บุ๊คมาร์คอ่านต่อจากที่ค้างไว้อัตโนมัติ
99 บาท/เดือน →

เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต