พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

กฎหมายที่กำหนดโครงสร้างกระทรวงไทย ว่าแต่ละกระทรวงมีภารกิจอะไรและมีหน่วยงานอะไรในสังกัด

1. ที่มาและผลของการปฏิรูป2. 6 กระทรวงที่จัดตั้งใหม่ในปี 25453. การแก้ไขครั้งใหญ่ปี 2562: กระทรวง อว. และ ดีอีเอส4. สำนักนายกรัฐมนตรี: หน่วยงานที่มักสับสน5. กระทรวงการคลัง: ใครเก็บภาษีอะไร และใครดูแลอะไร6. กระทรวงมหาดไทย: ปกครอง ท้องถิ่น และที่ดิน7. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กับ กระทรวง ทส.: ป่าไม้อยู่ที่ไหน?8. กระทรวงอื่นๆ และหน่วยงานในสังกัดที่ออกสอบบ่อย9. หน่วยงานที่ไม่สังกัดกระทรวงใด: 3 กลุ่มที่ต้องแยกให้ออก10. โครงสร้างภายในกระทรวงและลำดับการบังคับบัญชา11. เครื่องมือทางกฎหมายในการปรับโครงสร้าง: อะไรต้องใช้อะไร12. บทเฉพาะกาล: สิ่งที่เกิดขึ้นกับข้าราชการเมื่อหน่วยงานถูกโอน13. ความสัมพันธ์ระหว่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้กับกฎหมายอื่น14. รัฐวิสาหกิจและองค์การมหาชน: สถานะและสังกัด
1

ที่มาและผลของการปฏิรูป

ส่วนนี้อธิบายว่าทำไมต้องมีกฎหมายนี้ และผลที่เปลี่ยนแปลงทันทีที่บังคับใช้คืออะไร

กฎหมายฉบับนี้ตราขึ้นเพื่อปฏิรูปโครงสร้างราชการตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ที่ต้องการระบบราชการที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตอบสนองประชาชนได้จริง กฎหมายเดิม (พ.ศ. 2534 และฉบับแก้ไขต่างๆ) ถูกยกเลิกทั้งหมดพร้อมกัน รวมถึงพระราชบัญญัติทบวงมหาวิทยาลัยด้วย กฎหมายใหม่มีผลบังคับใช้วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา (ประกาศเมื่อ 2 ตุลาคม 2545)

ก่อน พ.ศ. 2545
หลัง พ.ศ. 2545
หลัง พ.ศ. 2562 (แก้ไขครั้งใหญ่)
14 กระทรวง + 1 ทบวงมหาวิทยาลัย
20 กระทรวง
21 กระทรวง
ทบวงมหาวิทยาลัยแยกอยู่ต่างหาก
โอนรวมเข้ากระทรวงศึกษาธิการ
แยกออกเป็นกระทรวง อว. อีกครั้ง
2

6 กระทรวงที่จัดตั้งใหม่ในปี 2545

ส่วนนี้สำคัญมากในข้อสอบ — ต้องจำได้ว่ากระทรวงใหม่แต่ละกระทรวงดึงภารกิจมาจากที่ไหน เพราะนั่นแสดงให้เห็นว่าก่อนหน้านี้งานนั้นอยู่ที่ใด

กระทรวงที่ตั้งใหม่
ชื่อย่อ/ปัจจุบัน
ภารกิจดึงมาจาก
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
งานท่องเที่ยวจากสำนักนายกฯ + งานกีฬาจากกระทรวงศึกษาธิการ
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
พม.
กระจายมาจากหลายกระทรวง
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ทส.
งานสิ่งแวดล้อมจากกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ + ทรัพยากรจากหลายกระทรวง
กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ปัจจุบัน: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม)
ไอซีที → ดีอีเอส
จากกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ
กระทรวงพลังงาน
พน.
จากกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ
กระทรวงวัฒนธรรม
งานศิลปวัฒนธรรมจากกระทรวงศึกษาธิการ

กล่าวคือ กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ เดิมต้องโอนภารกิจออกถึง 3 ทาง (สิ่งแวดล้อม พลังงาน เทคโนโลยี) จนเหลือเฉพาะงานวิทยาศาสตร์และวิจัย ก่อนจะกลายเป็นกระทรวง อว. ในปี 2562

3

การแก้ไขครั้งใหญ่ปี 2562: กระทรวง อว. และ ดีอีเอส

ส่วนนี้อธิบาย chain of events ว่าการแก้ไขปี 2562 ทำให้เกิดอะไรต่อเนื่องกันบ้าง

แยกอุดมศึกษาออกจากกระทรวงศึกษาธิการรวมกับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเดิมตั้งเป็น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กระทรวงที่ 21กระทรวงศึกษาธิการเหลือดูแลเฉพาะการศึกษาก่อนอุดมศึกษากระทรวงไอซีทีเปลี่ยนชื่อเป็น กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอีเอส)

ผลสำคัญที่ต้องจำ: ปัจจุบันมหาวิทยาลัยรัฐทุกแห่งสังกัดกระทรวง อว. ไม่ใช่กระทรวงศึกษาธิการ และประเทศไทยมีกระทรวงทั้งหมด 21 กระทรวง (หรือ 20 หากไม่นับสำนักนายกรัฐมนตรี ขึ้นอยู่กับบริบทคำถาม)

สมาชิก PRO
อ่านสรุปฉบับเต็ม ครบทุกหัวข้อ
อ่านง่าย จำได้จริง · บุ๊คมาร์คอ่านต่อจากที่ค้างไว้อัตโนมัติ
99 บาท/เดือน →

เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต