พระราชบัญญัติสถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

กฎหมายควบคุมการจัดตั้ง บริหาร และกำกับดูแลสถาบันอุดมศึกษาเอกชนในไทยตั้งแต่ต้นจนสิ้นสภาพ

1. ภาพรวมและเจตนารมณ์ของกฎหมาย2. นิยามบุคคลและองค์กรสำคัญ3. ประเภทของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน 3 ประเภท4. กระบวนการขอจัดตั้งสถาบัน5. คุณสมบัติของผู้ขอรับใบอนุญาต6. การเพิกถอนใบอนุญาต7. โครงสร้างการบริหารสถาบัน: สภาสถาบัน8. โครงสร้างการบริหารสถาบัน: อธิการบดี9. มาตรฐานที่สถาบันต้องปฏิบัติตาม10. ระบบการเงินและการตรวจสอบบัญชี11. ปริญญาและตำแหน่งทางวิชาการ12. กระบวนการแก้ไขปรับปรุงและการตรวจสอบโดยพนักงานเจ้าหน้าที่13. บทกำหนดโทษ14. กระบวนการอุทธรณ์15. บทเฉพาะกาล: การเปลี่ยนผ่านจากกฎหมายเดิม16. ตัวเลขและข้อเท็จจริงสำคัญที่ต้องจำ
1

ภาพรวมและเจตนารมณ์ของกฎหมาย

ส่วนนี้อธิบายว่ากฎหมายฉบับนี้เกิดขึ้นเพื่ออะไร และใครมีหน้าที่กำกับดูแลในระดับไหน

กฎหมายฉบับนี้ตราขึ้นเพื่อแทนกฎหมายเดิมจาก พ.ศ. 2522 โดยมีเป้าหมายหลักสองด้านที่ต้องสมดุลกัน คือให้สถาบันมีเสรีภาพทางวิชาการและความคล่องตัวในการบริหาร ขณะเดียวกันก็ต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐเพื่อประกันคุณภาพและคุ้มครองนักศึกษา มีผลบังคับใช้วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา คือ 11 กุมภาพันธ์ 2546 และมีการแก้ไขครั้งสำคัญในปี 2550

โครงสร้างการกำกับดูแลแบ่งชัดเป็นสองชั้น ชั้นแรกคือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการซึ่งดูแลในระดับนโยบายและมีอำนาจออกหรือเพิกถอนใบอนุญาต ชั้นที่สองคือคณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.) ซึ่งดูแลด้านมาตรฐานและคุณภาพการศึกษา โดยมีเลขาธิการ กกอ. รับผิดชอบงานประจำวัน การแยกบทบาทนี้สะท้อนการถ่วงดุลระหว่างฝ่ายการเมืองกับฝ่ายวิชาชีพ

2

นิยามบุคคลและองค์กรสำคัญ

ส่วนนี้ให้รู้จักคำนิยามหลักที่ใช้ตลอดทั้งกฎหมาย เพราะถ้าสับสนตัวละคร จะตามเนื้อหาหลังไม่ทัน

คำ/ตำแหน่ง
ความหมายสั้น
หมายเหตุสำคัญ
ผู้รับใบอนุญาต
บุคคลหรือนิติบุคคลที่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งและดำเนินกิจการสถาบัน
รับผิดชอบสูงสุดด้านทรัพย์สินและการเงิน
สภาสถาบัน
คณะกรรมการสูงสุดของสถาบัน กำหนดนโยบายและกำกับดูแลทุกด้าน
มีนายกสภาเป็นประธาน
อธิการบดี
ผู้บริหารสูงสุดที่สภาสถาบันแต่งตั้ง รับผิดชอบการดำเนินงานประจำ
ต้องมีวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาเอก หรือดำรงตำแหน่ง รศ. ขึ้นไป
กกอ.
คณะกรรมการการอุดมศึกษา กำกับดูแลมาตรฐานและคุณภาพการศึกษา
ดูแลทั้งสถาบันรัฐและเอกชน
เลขาธิการ กกอ.
ผู้บริหารสำนักงาน กกอ. ปฏิบัติงานประจำวัน
มีอำนาจสั่งแก้ไขสถาบันในชั้นแรก
3

ประเภทของสถาบันอุดมศึกษาเอกชน 3 ประเภท

ส่วนนี้เปรียบเทียบให้เห็นว่า มหาวิทยาลัย สถาบัน และวิทยาลัย ต่างกันในแง่ขอบเขตและเงื่อนไขอย่างไร ซึ่งเป็นจุดสำคัญที่นักเรียนต้องเข้าใจอย่างชัดเจน

สามประเภทนี้ไม่ได้ต่างกันแค่ชื่อ แต่มีขอบเขตหลักสูตรและเงื่อนไขการจัดตั้งที่เข้มงวดขึ้นตามลำดับจากวิทยาลัยไปถึงมหาวิทยาลัย สถาบันที่จะยกฐานะขึ้นต้องผ่านการประเมินและได้รับการรับรองจาก กกอ. ใหม่ทั้งหมด

ลักษณะ
มหาวิทยาลัย
สถาบัน
วิทยาลัย
สาขาวิชาที่เปิดได้
ทุกสาขา ทั้งวิทย์และสังคม
เฉพาะทาง/วิชาชีพที่ได้รับอนุญาต
หลายสาขา แต่น้อยกว่ามหาวิทยาลัย
ระดับที่เปิดสอน
ป.ตรี ถึง ป.เอก
ป.ตรี ถึง ป.โท/เอก (เฉพาะสาขา)
ป.ตรี เป็นหลัก
ความหลากหลาย
สูงที่สุด
ต่ำ (เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน)
ปานกลาง
เงื่อนไขการจัดตั้ง
เข้มงวดที่สุด
ปานกลาง
ผ่อนปรนที่สุด
สมาชิก PRO
อ่านสรุปฉบับเต็ม ครบทุกหัวข้อ
อ่านง่าย จำได้จริง · บุ๊คมาร์คอ่านต่อจากที่ค้างไว้อัตโนมัติ
99 บาท/เดือน →

เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต