พระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566

มาตรา 4 นิยามหน่วยจัดการเรียนรู้ให้หมายถึงศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอ ศูนย์การเรียนรู้ระดับตำบล ศูนย์การเรียนรู้ในพื้นที่ ศูนย์หรือสถาบันการเรียนรู้เฉพาะด้านหรือเฉพาะกิจการ หรือหน่วยงานชื่ออื่นที่ทำหน้าที่จัดการเรียนรู้ในสังกัดกรมส่งเสริมการเรียนรู้ จึงเป็นหน่วยภายในโครงสร้างของกรม. ภาคีเครือข่ายหมายถึงหน่วยงานของรัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานเอกชน ชุมชน ครอบครัว สถาบันทางศาสนา และบุคคลอื่นที่ประสงค์จะจัด ร่วมจัด ส่งเสริม หรือสนับสนุนงานของกรมหรือหน่วยจัดการเรียนรู้ ภาคีเครือข่ายอยู่นอกนิยามหน่วยจัดการเรียนรู้และเข้าร่วมตามความประสงค์หรือข้อตกลง.

สถานศึกษาหมายถึงสถานศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติ สถาบันพัฒนาหลักสูตรและการเรียนรู้หมายถึงสถาบันตามกฎหมายดังกล่าว กรมหมายถึงกรมส่งเสริมการเรียนรู้ อธิบดีหมายถึงอธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ และรัฐมนตรีหมายถึงรัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้. นิยามเชิงพื้นที่กำหนดให้จังหวัดรวมถึงกรุงเทพมหานคร อำเภอรวมถึงเขต และตำบลรวมถึงแขวง ทำให้บทบัญญัติที่ใช้คำทั่วไปครอบคลุมกรุงเทพมหานครโดยไม่ต้องบัญญัติซ้ำทุกมาตรา แต่โครงสร้างคณะกรรมการส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดในกรุงเทพมหานครและจังหวัดอื่นมีองค์ประกอบต่างกันตามมาตรา 17.

มาตรา 5 มุ่งพัฒนาบุคคลอย่างสมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ให้เป็นคนดี มีวินัย รู้สิทธิควบคู่หน้าที่และความรับผิดชอบ มีคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต ความพอเพียง เหตุผล ภูมิคุ้มกัน ความใฝ่เรียนรู้ และสำนึกรับผิดชอบต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติ. วัตถุประสงค์ยังครอบคลุมความเป็นพลเมืองที่อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างผาสุก การมีทักษะการเรียนรู้ ทักษะอาชีพ และทักษะชีวิตที่สอดคล้องกับพัฒนาการของโลก ตลอดจนโอกาสพัฒนาทักษะให้สูงขึ้นหรือปรับเปลี่ยนทักษะตามความถนัดหรือความจำเป็น จึงมิได้จำกัดอยู่ที่การรับวุฒิการศึกษา.

มาตรา 6 กำหนดให้กรมมีหน้าที่จัด ส่งเสริม และสนับสนุนการเรียนรู้สามรูปแบบ ได้แก่ การเรียนรู้ตลอดชีวิต การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง และการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับ กรมอาจดำเนินการในรูปแบบอื่นที่เป็นประโยชน์แก่ประชาชนได้ตามประกาศของรัฐมนตรีซึ่งต้องระบุเป้าหมาย แนวทาง และวิธีการ. การดำเนินการทุกรูปแบบต้องคำนึงถึงความหลากหลายและความต้องการของผู้เรียน เปิดโอกาสให้ประชาชนทุกเพศทุกวัยเรียนรู้และเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึง เท่าเทียม และเป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ หลักนี้เป็นเกณฑ์กำกับทั้งการออกแบบบริการ ช่องทาง เทคโนโลยี และค่าใช้จ่าย.

การเรียนรู้ตลอดชีวิตมีเป้าหมายให้มีระบบกระตุ้น ชี้แนะ หรืออำนวยความสะดวกแก่บุคคลในการเรียนรู้ด้วยตนเองตามความสนใจหรือความถนัด เข้าถึงแหล่งเรียนรู้ทุกประเภทในเวลาที่สะดวกโดยไม่มีภาระค่าใช้จ่ายเกินสมควร และเพิ่มพูนความรู้ให้เท่าทันพัฒนาการของโลกอย่างต่อเนื่อง. ผลของการเรียนรู้ตลอดชีวิตมุ่งทั้งการเติมเต็มชีวิตของผู้เรียนและประโยชน์ต่อสังคม โดยอาจได้รับการรับรองคุณวุฒิตามความเหมาะสม คำว่าอาจจึงมิได้ทำให้การรับรองคุณวุฒิเป็นเงื่อนไขจำเป็นของการเรียนรู้รูปแบบนี้ และไม่ควรนำเกณฑ์ของการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับมาใช้แทนทั้งหมด.