สารบัญ6 หัวข้อหลัก
- 1.บทที่ 1 ฐานะ วัตถุประสงค์ และถ้อยคำสำคัญของระเบียบ
- 2.บทที่ 2 อำนาจพิจารณาและหลักความเหมาะสมรายบุคคล
- 3.บทที่ 3 คุณสมบัติ ผู้ยื่นคำขอ และหลักฐานที่ต้องพิสูจน์
- 4.บทที่ 4 ช่องทางยื่น การคัดกรอง และการส่งต่อคำขอ
- 5.บทที่ 5 จากการประเมินทางการแพทย์สู่การจัดหาและส่งมอบ
- 6.บทที่ 6 หน้าที่หลังรับอุปกรณ์ การติดตาม และบทเปลี่ยนผ่าน
บทที่ 1 ฐานะ วัตถุประสงค์ และถ้อยคำสำคัญของระเบียบ
ชื่อรายวิชาในฐานข้อมูลตัดจบที่คำว่า “การใช้จ่าย” แต่ขอบเขตที่แท้คือระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการใช้จ่ายเงินเป็นค่าอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการอันเนื่องมาจากการประสบภัยที่เกิดจากการใช้รถใช้ถนน พ.ศ. 2564 ระเบียบประกาศ ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน 2564 และมีผลตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งเผยแพร่วันที่ 29 ธันวาคม 2564 พร้อมยกเลิกระเบียบ พ.ศ. 2559 และให้ใช้ฉบับใหม่แทนระเบียบ ประกาศ ข้อบังคับ หรือคำสั่งส่วนที่ขัดหรือแย้งกัน การพิจารณากรณีใดจึงต้องเริ่มจากตรวจว่าอยู่ภายใต้ระเบียบฉบับนี้ มิใช่หยิบหลักจากฉบับเดิมมาปะปน (มักออกสอบ)
เจตนารมณ์คือทำให้การใช้เงินกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนนเป็นค่าอุปกรณ์ช่วยเหลือคนพิการจากภัยบนถนนมีความเรียบร้อย เหมาะสม และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เงินส่วนนี้ช่วยในส่วนที่นอกเหนือจากค่าสินไหมทดแทนตามกฎหมายคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ จึงไม่ใช่เงินชดเชยความเสียหายทุกชนิดและไม่ใช่สวัสดิการอุปกรณ์สำหรับความพิการทุกสาเหตุ จุดเชื่อมสำคัญต้องมีทั้งความพิการซึ่งเกิดจากการประสบภัยในการใช้รถใช้ถนน ความจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ และการพิจารณาความเหมาะสมตามหลักวิชาชีพแพทย์ หากขาดความสัมพันธ์ด้านสาเหตุ คำขอไม่เข้าเป้าหมายของเงินกองทุนนี้
คำว่า “กองทุน” หมายถึงกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน ส่วน “คณะกรรมการ” คือคณะกรรมการของกองทุนดังกล่าว และ “คณะอนุกรรมการ” คือคณะอนุกรรมการซึ่งพิจารณาคำขอรับจัดสรรเงินค่าอุปกรณ์ ความแตกต่างมีผลต่ออำนาจ กองทุนเป็นแหล่งเงิน คณะกรรมการเป็นกลไกจัดสรรในระดับกองทุน ขณะที่คณะอนุกรรมการพิจารณาและอนุมัติคำขอ ตรวจติดตามการใช้งาน ตรวจรายงาน และจัดทีมตรวจเอกสาร ผู้ปฏิบัติงานจึงต้องส่งเรื่องให้กลไกซึ่งมีอำนาจตามระเบียบ ไม่อาจให้หน่วยรับคำขอหรือผู้จำหน่ายตัดสินแทนคณะอนุกรรมการ
“หน่วยงานที่ขอรับจัดสรร” หมายถึงสถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ กรมการแพทย์ หรือโรงพยาบาลที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขกำหนด จุดนี้ทำให้เห็นว่าเงินไม่ถูกโอนเข้าบัญชีผู้พิการเพื่อซื้อภายหลัง หน่วยงานทางการแพทย์เป็นผู้รับจัดสรร ตรวจความเหมาะสม จัดหา ส่งมอบ และเก็บหลักฐาน ส่วน “ผู้พิการ” ในระเบียบมีความหมายเฉพาะคนพิการอันเนื่องมาจากการประสบภัยที่เกิดจากการใช้รถใช้ถนน ไม่ควรขยายไปถึงคนพิการจากโรคหรือสาเหตุอื่น แม้บุคคลนั้นอาจมีสิทธิจากระบบช่วยเหลืออื่นก็ตาม
“อุปกรณ์” หมายถึงอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการของกองทุนตามบัญชีรายละเอียดคุณลักษณะและราคาที่สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟู หรือสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขกำหนด นิยามนี้ผูกประเภท คุณลักษณะ และราคาเข้ากับฐานทางการแพทย์ ไม่เปิดให้เลือกสินค้าตามความพอใจหรือราคาตลาดโดยลำพัง อย่างไรก็ดี ระเบียบมีทางพิจารณากรณีจำเป็นซึ่งอุปกรณ์อยู่นอกบัญชีหรือราคาเกินราคากลางเป็นรายกรณี จึงต้องแยก “บัญชีมาตรฐาน” ซึ่งใช้ดำเนินการทั่วไปออกจาก “ข้อยกเว้นที่มีเหตุทางการแพทย์และผ่านอนุมัติ” ความยืดหยุ่นนี้มีไว้ตอบสภาพความพิการ มิใช่หลีกเลี่ยงการควบคุมราคา
| คำหลัก | ความหมายในระเบียบ | ผลต่อการดำเนินงาน |
|---|---|---|
| กองทุน | กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน | เป็นแหล่งเงินสำหรับอุปกรณ์ตามวัตถุประสงค์เฉพาะ |
| คณะกรรมการ | คณะกรรมการกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน | กำกับการจัดสรรเงินของกองทุน |
| คณะอนุกรรมการ | กลไกพิจารณาคำขอเงินค่าอุปกรณ์ | อนุมัติ ติดตาม ตรวจรายงาน และแต่งตั้งคณะทำงานได้ |
| หน่วยงานที่ขอรับจัดสรร | สถาบันสิรินธรเพื่อการฟื้นฟูหรือโรงพยาบาลที่กำหนด | รับเงิน จัดหา ส่งมอบ รายงาน และเก็บหลักฐาน |
| ผู้พิการ | คนพิการจากภัยที่เกิดจากการใช้รถใช้ถนน | เป็นผู้รับอุปกรณ์ แต่ไม่ใช่ผู้รับโอนเงินกองทุนโดยตรง |
| อุปกรณ์ | อุปกรณ์ตามบัญชีคุณลักษณะและราคาของหน่วยงานทางการแพทย์ | ต้องเหมาะกับสภาพความพิการและการใช้งานตามหลักวิชาชีพ |
บทที่ 2 อำนาจพิจารณาและหลักความเหมาะสมรายบุคคล
ระเบียบวางการตัดสินใจหลายชั้นเพื่อให้เงินกองทุนและอุปกรณ์ทางการแพทย์ถูกพิจารณาจากผู้มีหน้าที่เหมาะสม คณะกรรมการพิจารณาจัดสรรเงินให้หน่วยงานที่ขอรับจัดสรรเพื่อนำไปจัดหาอุปกรณ์ ส่วนคณะอนุกรรมการมีอำนาจพิจารณาและอนุมัติคำขอของหน่วยงาน ตรวจติดตามการใช้งาน ตรวจสอบรายงานผลและเสนอคณะกรรมการ แต่งตั้งคณะทำงานตรวจเอกสารทั้งกรุงเทพมหานครกับจังหวัดอื่น และดำเนินการอื่นตามที่คณะกรรมการมอบหมาย โครงนี้แยกผู้ยื่น ผู้รับเอกสาร ผู้ประเมินทางการแพทย์ ผู้อนุมัติ และผู้จัดหาออกจากกัน ช่วยลดการตัดสินโดยคนเดียวและทำให้ตรวจสอบย้อนกลับได้
การจัดสรรไม่ได้เกิดจากการมีสถานะเป็นผู้พิการจากภัยบนถนนเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาคุณสมบัติ ลักษณะหรือสภาพความพิการ ความจำเป็นต้องมีอุปกรณ์ ประโยชน์จากการนำอุปกรณ์ไปใช้ ความเหมาะสมของอุปกรณ์กับสภาพความพิการ และกรณีอื่นที่คณะอนุกรรมการกำหนด ปัจจัยเหล่านี้ทำให้การพิจารณาเป็นรายบุคคล คนสองคนอาจมีชื่อความพิการคล้ายกันแต่มีสภาพร่างกาย สิ่งแวดล้อม การทำงาน และเป้าหมายฟื้นฟูต่างกัน อุปกรณ์ที่เหมาะจึงอาจต่างกัน การใช้บัญชีรายการอย่างกลไกโดยไม่ประเมินบุคคลย่อมขัดกับหลักของระเบียบ
หลักวิชาชีพแพทย์หรือหลักวิชาการทางการแพทย์เป็นฐานในการจับคู่อุปกรณ์กับผู้พิการ แพทย์พิจารณาทั้งสภาพความพิการและสภาพการใช้งาน หากอุปกรณ์ที่ยื่นขอไม่เหมาะและแพทย์เห็นควรเปลี่ยนแปลง การพิจารณาต้องเป็นไปตามความเห็นแพทย์ หากผู้พิการไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลง คำขอเป็นอันสิ้นผล กติกานี้ไม่ได้ให้อำนาจแพทย์เลือกแทนทุกเรื่องโดยไม่อธิบาย แต่ป้องกันการจัดหาอุปกรณ์ซึ่งใช้ไม่ได้ ไม่ปลอดภัย หรือไม่ตอบการฟื้นฟู หน่วยงานควรสื่อสารเหตุผล คุณลักษณะ และผลการใช้งานที่คาดหมายให้ผู้พิการเข้าใจก่อนยืนยันการตัดสินใจ
ความเหมาะสมต้องมองการใช้งานในชีวิตจริง ไม่จำกัดการวินิจฉัยทางคลินิก เช่น รถนั่งไฟฟ้าต้องสัมพันธ์กับความสามารถของผู้ใช้ เส้นทาง พื้นที่บ้าน การชาร์จ การดูแล และความปลอดภัย อุปกรณ์พยุงหรือแขนขาเทียมต้องสัมพันธ์กับสรีระ กิจกรรม และการปรับตัว การขอรูปสภาพบ้านเมื่อเป็นรถนั่งไฟฟ้าจึงสะท้อนว่าระเบียบต้องการเห็นสิ่งแวดล้อมประกอบ การประเมินประโยชน์ควรถามว่าอุปกรณ์ช่วยเคลื่อนไหว ดูแลตน ทำงาน เรียน หรือมีส่วนร่วมในสังคมได้อย่างไร ไม่ใช่พิจารณาจากราคาแพงหรือเทคโนโลยีสูงว่าเหมาะกว่าโดยอัตโนมัติ
การพิจารณาที่เป็นธรรมต้องใช้หลักฐานเดียวกันกับกรณีที่มีเงื่อนไขเหมือนกัน ขณะเดียวกันเปิดช่องให้แตกต่างเมื่อมีเหตุทางการแพทย์จริง บัญชีคุณลักษณะและราคาช่วยสร้างมาตรฐานทั่วไป ส่วนการเสนออุปกรณ์นอกบัญชีหรือเกินราคากลางต่อคณะอนุกรรมการเป็นช่องรองรับความจำเป็นเฉพาะ การให้เหตุผลต้องเชื่อมสภาพความพิการ การใช้งาน ประโยชน์ และสาเหตุที่รายการมาตรฐานไม่พอ พร้อมเก็บความเห็นไว้ตรวจสอบ หากอนุมัติเพราะความสงสารโดยไม่มีฐานวิชาการอาจไม่ตอบผู้พิการและไม่เป็นธรรมต่อคำขออื่น แต่หากยึดบัญชีแข็งเกินไปก็อาจทิ้งผู้มีความจำเป็นเฉพาะ ระเบียบจึงรักษาสมดุลด้วยมาตรฐาน การแพทย์ และการอนุมัติรายกรณี
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต