ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการใช้จ่าย

ผู้สมัครไม่ได้เลือกอุปกรณ์จากความต้องการส่วนตัวเพียงอย่างเดียว ต้องพิจารณาลักษณะความพิการ ความจำเป็น ประโยชน์ใช้สอย และความเหมาะสมทางการแพทย์ ส่วนหน่วยงานก็ไม่อาจจ่ายเงินสดแทนอุปกรณ์หรือซื้อเกินบัญชีราคาโดยไม่มีขั้นตอน. การวิเคราะห์ประเด็นควรแยกบทบาทของผู้พิการ ผู้ยื่นแทน หน่วยรับคำขอ หน่วยงานที่ขอรับจัดสรร คณะอนุกรรมการ คณะกรรมการ และกรมการขนส่งทางบก เพราะแต่ละฝ่ายตรวจหรืออนุมัติคนละช่วง

ระเบียบ พ.ศ. 2564 ปรับปรุงระเบียบเดิม พ.ศ. 2559 เพื่อให้การใช้เงินกองทุนเป็นค่าอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการในส่วนที่นอกเหนือจากค่าสินไหมทดแทนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 เป็นระบบ เรียบร้อย เหมาะสม และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น. ฐานออกระเบียบมาจากข้อ 16 (2) ของกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการดำรงตำแหน่งและการปฏิบัติหน้าที่กรรมการการบริหารกองทุนและการใช้จ่ายเงินกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน พ.ศ. 2547 โดยได้รับความเห็นชอบของคณะกรรมการกองทุน. คำว่า “นอกเหนือค่าสินไหมทดแทน” ชี้ว่าระเบียบนี้ไม่แทนสิทธิเรียกร้องจากประกันภัย กองทุนทดแทนผู้ประสบภัย หรือผู้รับผิด แต่จัดกลไกกองทุนเพื่อให้อุปกรณ์ฟื้นฟูและช่วยดำรงชีวิตแก่ผู้พิการจากอุบัติเหตุทางถนน

เวลาตรวจสิทธิจึงต้องเก็บหลักฐานสาเหตุและการได้รับชดเชยไว้ประกอบ ไม่สรุปว่าผู้เคยได้รับค่าสินไหมหมดสิทธิขออุปกรณ์โดยอัตโนมัติ เพราะสิ่งที่ระเบียบพิจารณาคือคุณสมบัติ ความจำเป็น และประวัติความช่วยเหลือด้านอุปกรณ์. ข้อ 1 กำหนดชื่อระเบียบ พ.ศ. 2564 และข้อ 2 ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป จึงต้องยืนยันวันประกาศจากราชกิจจานุเบกษาเมื่อคำนวณช่วงเปลี่ยนผ่าน. ข้อ 3 ยกเลิกระเบียบชื่อเดียวกัน พ.ศ. 2559 การใช้แบบคำขอ คู่มือ หรือเกณฑ์ตามฉบับ 2559 หลังฉบับใหม่มีผลจึงทำได้เฉพาะส่วนที่ระเบียบใหม่รับรองหรือบทเฉพาะกาลกำหนด

ข้อ 4 กำหนดว่าบรรดาระเบียบ ประกาศ ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่ระเบียบนี้กำหนดไว้แล้ว หรือที่ขัดหรือแย้ง ให้ใช้ระเบียบนี้แทน ไม่ได้ยกเลิกเอกสารอื่นทั้งหมด แต่แทนเฉพาะส่วนซ้ำหรือขัดกัน. เมื่อทบทวนคู่มือ ต้องทำตาราง mapping ข้อเดิม–ข้อใหม่ ระบุเอกสารที่หยุดใช้ วันที่มีผล และวิธีจัดการคำขอค้าง มิฉะนั้นเจ้าหน้าที่ต่างพื้นที่อาจใช้เงื่อนไขคนละฉบับ. “กองทุน” หมายถึง กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน เงินที่ใช้จึงอยู่ภายใต้วัตถุประสงค์และระบบกำกับของกองทุน ไม่ใช่งบสวัสดิการทั่วไปที่ส่วนงานเบิกได้ตามดุลพินิจ. “คณะกรรมการ” หมายถึง คณะกรรมการกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน ซึ่งเป็นกลไกกำกับระดับกองทุนและเป็นผู้ให้ความเห็นชอบกรอบระเบียบ

คณะกรรมการไม่ควรถูกปนกับคณะอนุกรรมการพิจารณาคำขอ รายงานหรือมติควรระบุชื่อองค์ประชุมและฐานอำนาจให้ชัด เพราะการอนุมัติรายคำขอถูกวางไว้กับคณะอนุกรรมการตามข้อ 6. การควบคุมเอกสารควรแยก “มติคณะกรรมการ” ที่กำหนดนโยบายหรือกรอบ กับ “มติคณะอนุกรรมการ” ที่พิจารณาจัดสรรรายกรณี เพื่อให้ตรวจเส้นทางอำนาจได้. “คณะอนุกรรมการ” หมายถึง คณะอนุกรรมการพิจารณาการขอรับจัดสรรเงินค่าอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้พิการอันเนื่องมาจากการประสบภัยที่เกิดจากการใช้รถใช้ถนน เป็นผู้พิจารณาและอนุมัติคำขอจากหน่วยงานที่ขอรับจัดสรร. คณะอนุกรรมการไม่ได้รับคำขอจากผู้พิการโดยตรงตั้งแต่ต้น คำขอต้องผ่านหน่วยรับคำขอ การตรวจคุณสมบัติ และการพิจารณาทางการแพทย์ของหน่วยงานที่ขอรับจัดสรรก่อน

มติควรแสดงผู้ขอ ประเภทอุปกรณ์ เหตุผลทางการแพทย์ ราคา บัญชีมาตรฐาน เอกสารสำคัญ และเงื่อนไขส่งมอบ หากเป็นกรณีนอกบัญชีหรือราคาเกินมาตรฐานต้องแสดงเหตุจำเป็นรายกรณี. การอนุมัติเงินไม่เท่ากับการซื้ออุปกรณ์ทันที หน่วยรับจัดสรรยังต้องดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างตามกฎหมายและเก็บหลักฐานเบิกจ่ายครบ