กลับไปทำข้อสอบวิชานี้

ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาว่าด้วยการบริหารสถานศึกษา พ.ศ. 2552

สถานะการยกเลิกฉบับ พ.ศ. 2552 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566 พร้อมโครงสร้าง หน้าที่ และกรณีบริหารตามระเบียบ พ.ศ. 2569 ที่ใช้ตั้งแต่ปีการศึกษา 2569

10 หัวข้อ · อ่านประมาณ 40 นาที

อ่านฟรีได้ 2 จาก 10 หัวข้อ20%
หัวข้อ 1

บทนำ — เปลี่ยนมาใช้ระเบียบ พ.ศ. 2569 ซึ่งยกเลิกสองฉบับเดิมและใช้ตั้งแต่ปีการศึกษา 2569

แม้ชื่อวิชายังระบุ พ.ศ. 2552 แต่สถานะกฎหมายปัจจุบันเปลี่ยนแล้ว ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาว่าด้วยการบริหารสถานศึกษา พ.ศ. 2569 ลงนามวันที่ 24 มีนาคม 2569 และให้ใช้บังคับตั้งแต่ปีการศึกษา 2569 เป็นต้นไป. ข้อ 3 ยกเลิกทั้งระเบียบ พ.ศ. 2552 และระเบียบ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 จึงห้ามทำคู่มือ คำสั่งมอบหมาย หรือผังองค์กรใหม่โดยอ้างสองฉบับเดิมเป็นฐานที่ยังใช้บังคับ. เอกสารเก่ามีประโยชน์ต่อการอธิบายพัฒนาการและตรวจคำสั่งในช่วงที่เคยใช้ แต่การตัดสินใจปัจจุบันต้องเริ่มจากฉบับ 2569 แล้วตรวจหนังสือสั่งการ กฎหมายงบประมาณ บุคคล พัสดุ และการจัดการศึกษาเฉพาะเรื่องร่วมด้วย

ข้อควรระวังสำคัญคือเห็นหมายเลขข้อเดิมในแบบฟอร์มแล้วใช้ต่อโดยไม่ตรวจวันมีผล การเปลี่ยนระเบียบไม่ทำให้ภารกิจหาย แต่เปลี่ยนชื่อฝ่าย งาน ขอบเขต และสายบังคับบัญชาที่ต้องปรับให้ตรง. ระเบียบ 2569 อาศัยอำนาจตามมาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 และใช้กับสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. คำว่า “ผู้เรียน” ครอบคลุมนักเรียน นักศึกษา และผู้เข้ารับการฝึกอบรม ส่วน “ผู้บริหารสถานศึกษา” ครอบคลุมผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการ และตำแหน่งเทียบเท่าตามที่ระเบียบกำหนด. ระเบียบแยกครูผู้สอน ครูอาจารย์ บุคลากรในสถานศึกษา คณะกรรมการสถานศึกษา สถานประกอบการ คณะวิชา/ภาควิชา แผนกวิชา และงานพัฒนาหลักสูตรสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการ เพื่อให้มอบหมายหน้าที่ได้ตรงหน่วย

เมื่อตอบสถานการณ์ต้องอ่านคำเรียกให้ตรงระดับ เช่น งานกับแผนกวิชาไม่ใช่สิ่งเดียวกัน และสถานประกอบการเป็นภาคีจัดการศึกษา ไม่ใช่หน่วยงานภายในวิทยาลัย. ข้อ 7 กำหนดให้สถานศึกษาจัดการศึกษาและฝึกอบรมโดยยืดหยุ่น สร้างโอกาสและความเสมอภาค สอดคล้องผู้เรียน ตลาดแรงงาน สถานประกอบการ และบริบทเศรษฐกิจ สังคม ท้องถิ่น วัฒนธรรม เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม. สถานศึกษาต้องประสานภาคี ระดมทรัพยากร สร้างผู้มีสมรรถนะวิชาชีพ ส่งเสริมวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ ทำนุบำรุงศาสนา ศิลปวัฒนธรรม กีฬา พลานามัย และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม. ภารกิจยังรวมการศึกษาเชิงธุรกิจ การรับงานค้า รับจ้าง ผลิตเพื่อจำหน่าย การพัฒนาผู้เรียนทั้งกาย ใจ สติปัญญา คุณธรรม วินัย สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

รายการเหล่านี้เป็นผลลัพธ์ระดับสถานศึกษา ไม่ได้แปลว่างานเดียวต้องทำทุกเรื่อง การบริหารต้องแยกเจ้าภาพหลัก ผู้ประสาน และผู้อนุมัติตามโครงสร้าง. ข้อ 8 แบ่งการบริหารเป็นสี่ฝ่าย ไม่ใช่ห้าฝ่ายตามความเคยชินของผังเดิม ได้แก่ฝ่ายบริหารทรัพยากร ฝ่ายยุทธศาสตร์และแผนงาน ฝ่ายกิจการนักเรียนนักศึกษา และฝ่ายวิชาการ. แต่ละฝ่ายมีหน้าที่วางแผน ควบคุม กำกับ ดูแลงานในกลุ่มของตน และยังต้องประสานข้ามฝ่าย เพราะสถานการณ์จริงมักแตะหลายงาน เช่น เด็กหลุดจากระบบเกี่ยวทั้งครูที่ปรึกษา ทะเบียน แผนกวิชา และเครือข่ายภายนอก. แผนภูมิแนบท้ายแสดงผู้อำนวยการสถานศึกษาเป็นผู้บริหารสูงสุด เชื่อมคณะกรรมการสถานศึกษาในฐานะกลไกส่งเสริม สนับสนุน ให้คำปรึกษา และให้ความเห็นชอบตามอำนาจ

การตั้งชื่อใหม่ในคำสั่งภายในต้องตรงกับระเบียบ หากยังใช้ชื่อฝ่ายเดิมควรทำ mapping งานเก่า–งานใหม่ กำหนดวันเปลี่ยนผ่าน และไม่ปล่อยให้เรื่องค้างเพราะไม่รู้เจ้าภาพ. ข้อ 13 อนุญาตให้ผู้อำนวยการมอบหมายรองผู้อำนวยการคนหนึ่งรับผิดชอบบริหารฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือหลายฝ่ายได้ จึงไม่จำเป็นต้องมีรองผู้อำนวยการหนึ่งคนต่อหนึ่งฝ่ายเสมอ. การมอบหมายต้องเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุขอบเขต อำนาจตัดสินใจ การรายงาน การแทนกัน และไม่ขัดกฎหมาย หลักเกณฑ์บุคคล การเงิน พัสดุ หรืออำนาจเฉพาะที่มอบต่อไม่ได้. รองผู้อำนวยการยังอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของผู้อำนวยการ การรับหลายฝ่ายไม่ทำให้กลายเป็นผู้บริหารสูงสุดหรือมีอำนาจนอกคำสั่งมอบหมาย

ในทางบริหารควรตรวจภาระงาน ความเสี่ยง และการถ่วงดุล หากผู้รับหลายฝ่ายจนอนุมัติ ตรวจรับ และควบคุมอยู่ในคนเดียว ต้องจัดการแบ่งหน้าที่ให้เหมาะสม

หัวข้อ 2

ทำได้หากแต่งตั้งหรือมอบหมายโดยชอบตามข้อ 13

ระเบียบเปิดให้ผู้อำนวยการแต่งตั้งหรือมอบหมายครู บุคลากร พนักงานราชการ ลูกจ้าง หรือบุคคลตามที่กำหนดเป็นหัวหน้าคณะวิชา หัวหน้าภาควิชา หัวหน้าแผนกวิชา หัวหน้างาน และเจ้าหน้าที่ประจำงานหรือศูนย์. บุคคลหนึ่งอาจเป็นหัวหน้างานหรือหัวหน้าแผนกวิชามากกว่าหนึ่งหน้าที่ได้ แต่ต้องมีคำสั่งที่ชอบ ระบุระยะเวลา หน้าที่ ผู้บังคับบัญชา ผู้แทน และหลักฐานส่งมอบงาน. คำว่า “ทำได้” ไม่แปลว่าควรทำทุกกรณี ผู้บริหารต้องประเมินสมรรถนะ ภาระสอน ความขัดกันแห่งผลประโยชน์ และผลต่อระบบควบคุมภายในก่อน. ข้อควรระวังคือแต่งตั้งย้อนหลังเพื่อให้เอกสารดูครบ หรือมอบชื่อแต่ไม่ให้อำนาจ ทรัพยากร และช่องรายงาน ทำให้งานมีเจ้าภาพบนกระดาษแต่ไม่มีคนรับผิดจริง

งานบริหารงานทั่วไปรับงานสารบรรณ หนังสือราชการ ประกาศ คำสั่ง การตรวจและจัดลำดับเอกสาร การประชุม บันทึกและรายงานการประชุม ตลอดจนการรับ–ส่งและจัดระบบหลักฐาน. ขอบเขตยังรวมไปรษณีย์และไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ การเผยแพร่ข่าวสารทางราชการ ปฏิทินงาน การประสานบริการบุคลากรและผู้เรียน และงานธุรการที่ไม่อยู่ในงานเฉพาะ. ระบบอิเล็กทรอนิกส์ต้องรักษาเลขรับ–ส่ง เวลา ผู้รับผิดชอบ สิทธิ์เข้าถึง การเก็บรักษา และการทำลายตามระเบียบ ไม่ใช้กล่องข้อความส่วนตัวแทนทะเบียนราชการ. เมื่อหนังสือเกี่ยวกับการเงิน บุคคล หรือผู้เรียน งานทั่วไปเป็นประตูรับและส่งต่อ แต่ไม่ตัดสินเนื้อหาแทนงานเจ้าของเรื่อง

งานนี้จัดทำแผนอัตรากำลัง สรรหา พัฒนาสมรรถนะ จัดทำทะเบียนประวัติ ตรวจเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เวลา เงินเดือน ค่าตอบแทน วิทยฐานะ หนังสือรับรอง และใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ. ยังดูแลวินัย การลา การประเมิน การเสริมขวัญกำลังใจ การประสานหน่วยงาน และการให้คำแนะนำสิทธิประโยชน์ของครูและบุคลากร. การเลื่อนเงินเดือนหรือวิทยฐานะไม่ได้จบที่งานบุคคล งานทำหน้าที่รวบรวม ตรวจ และเสนอผ่านผู้มีอำนาจตามกฎหมายบุคคล พร้อมรักษาความลับและ audit trail. ตัวอย่าง: ครูถามสถานะใบอนุญาตและแฟ้มประเมิน ให้เจ้าภาพงานบุคคลตรวจหลักฐานและกำหนดเส้นตาย ไม่ส่งไปงานทั่วไปเพียงเพราะเป็นเอกสาร. งานการเงินจัดทำเอกสารและหลักฐานการจ่ายเงินงบประมาณกับเงินนอกงบประมาณ รับ–จ่าย รับฝาก ถอน นำฝาก และควบคุมเงินของสถานศึกษาผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศตามระเบียบ

ต้องตรวจ นับ และรายงานเงินคงเหลือประจำวัน เร่งรัดลูกหนี้ ใบสำคัญ และคุมการเบิกจ่ายตามประเภทเงิน พร้อมให้คำแนะนำผู้ใช้สิทธิ. งานการเงินต่างจากงานการบัญชี: การเงินดูการเคลื่อนไหวและเอกสารรับจ่าย ส่วนบัญชีบันทึก จำแนก ปรับปรุง ปิดบัญชี และจัดทำรายงานฐานะ. การแบ่งคนรับเงิน อนุมัติ บันทึก และกระทบยอดช่วยลดความผิดพลาดและทุจริต แม้ระเบียบจะรวมทั้งหมดในฝ่ายเดียวก็ยังต้องออกแบบการควบคุมภายใน. งานการบัญชีจัดทำเอกสารหลักฐาน บันทึกรายการ ปรับปรุงบัญชี ปิดบัญชี วิเคราะห์ค่าเสื่อมราคา และทำบัญชีตามระบบและระเบียบที่เกี่ยวข้อง. ต้องจัดทำรายงานการเงินและบัญชีส่งหน่วยงานภายในกำหนด ควบคุมบัญชีตามประเภทเงิน ประเมินและรายงานผ่านระบบประเมินคุณภาพบัญชีภาครัฐ และเปิดเผยข้อมูลงบประมาณตามกฎหมาย

หลักฐานแต่ละรายการต้องโยงจากต้นเรื่อง การอนุมัติ การรับจ่าย บัญชีแยกประเภท และรายงานปลายงวดได้ หากยอดไม่ตรงต้องหาสาเหตุและบันทึกปรับปรุงโดยมีผู้อนุมัติ. ข้อควรระวังคือให้งานการเงินแก้ยอดบัญชีเองโดยไม่มีเอกสาร หรือให้งานบัญชีถือเงินสด ทั้งสองกรณีทำลายการแยกหน้าที่สำคัญ

อ่านสรุปฉบับเต็มทุกหัวข้อ
สมาชิก PRO ระบบจะจำหัวข้อที่อ่านค้างไว้ให้ด้วย
PRO 99 บาท/เดือน

เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต