สารบัญ6 หัวข้อหลัก
- 1.บทที่ 1 กรอบผู้ใช้ระเบียบ อำนาจอนุญาต และหลักฐานที่ตรวจสอบได้
- 2.บทที่ 2 วิธีนับวันลา การเปลี่ยนสถานะ และโครงสร้างสิบเอ็ดประเภท
- 3.บทที่ 3 การลาที่เกี่ยวกับสุขภาพ การคลอด และครอบครัว
- 4.บทที่ 4 การพักผ่อน ศาสนกิจ และหน้าที่ทางทหาร
- 5.บทที่ 5 การพัฒนาความรู้และงานในองค์การระหว่างประเทศ
- 6.บทที่ 6 การติดตามคู่สมรส การฟื้นฟูอาชีพ และข้าราชการการเมือง
บทที่ 1 กรอบผู้ใช้ระเบียบ อำนาจอนุญาต และหลักฐานที่ตรวจสอบได้
ระเบียบว่าด้วยการลาฉบับนี้สร้างมาตรฐานกลางให้การหยุดราชการมีทั้งความยืดหยุ่นต่อเหตุจำเป็นของบุคคลและความต่อเนื่องของงานราชการ ขอบเขตครอบคลุมข้าราชการพลเรือน ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา ข้าราชการการเมือง และข้าราชการตำรวจ หากส่วนราชการมีเหตุพิเศษจนต้องวางหลักเกณฑ์ของการลาประเภทใดเพิ่มเติมหรือแตกต่าง ต้องเสนอคณะรัฐมนตรีอนุมัติและให้ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเสนอความเห็นประกอบ อีกทั้งเมื่อมีกฎหมาย ระเบียบ หรือมติคณะรัฐมนตรีกำหนดเรื่องการลาประเภทหนึ่งไว้เป็นพิเศษ ผู้ลาและผู้มีอำนาจก็ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเฉพาะนั้นควบคู่กันไป
โครงอำนาจอนุญาตไม่ได้ใช้ผู้บังคับบัญชาคนเดียวกับทุกกรณี แต่สัมพันธ์กับประเภทข้าราชการ ตำแหน่งของผู้ลา และประเภทการลา ตามตารางท้ายระเบียบ ส่วนราชการที่มีข้าราชการหลายประเภทให้ผู้มีอำนาจของส่วนราชการนั้นพิจารณาการลาของทุกประเภทบุคลากรในสังกัดได้ หากผู้มีอำนาจตามปกติไม่อยู่หรือปฏิบัติราชการไม่ได้ และมีเหตุจำเป็นเร่งด่วนจนรอไม่ได้ ผู้ลาสามารถเสนอใบลาต่อผู้มีอำนาจชั้นเหนือขึ้นไป เมื่อได้รับอนุญาตแล้วต้องแจ้งผู้มีอำนาจตามปกติให้ทราบ เพื่อรักษาทั้งความรวดเร็วและสายความรับผิดชอบ
สถาปัตยกรรมของการอนุญาตลา
ระเบียบเชื่อมสิทธิของบุคคลเข้ากับสายบังคับบัญชาและระบบหลักฐาน มิได้พิจารณาจากจำนวนวันเพียงอย่างเดียว
- 1เหตุและประเภทจำแนกเหตุจริงให้ตรงกับประเภทลาและข้อกำหนดเฉพาะที่ต้องใช้ร่วมกัน
- 2ผู้มีอำนาจส่งตามลำดับ ตารางอำนาจ และหนังสือมอบอำนาจ หรือยกระดับเมื่อมีเหตุเร่งด่วน
- 3หลักฐานตรวจสอบใช้แบบ ใบรับรอง บัญชีเวลา หรือระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่พิสูจน์ตัวและเก็บร่องรอยได้
ผู้มีอำนาจอาจมอบหมายหรือมอบอำนาจเป็นหนังสือให้ผู้ดำรงตำแหน่งอื่นพิจารณาหรืออนุญาตแทน โดยคำนึงถึงระดับตำแหน่งและความรับผิดชอบของผู้รับมอบ การลาในช่วงก่อนหรือหลังวันหยุดประจำสัปดาห์หรือวันหยุดประจำปีเพื่อให้เกิดวันหยุดต่อเนื่องยังอยู่ในดุลพินิจตามความเหมาะสมและความจำเป็น โดยต้องไม่ทำให้งานราชการเสียหาย หลักนี้แสดงว่าจำนวนวันซึ่งมีสิทธิและอำนาจอนุญาตเป็นคนละเรื่อง ผู้ลาต้องมีสิทธิตามประเภทนั้น และผู้มีอำนาจยังต้องประเมินผลต่อราชการก่อนตัดสินใจ
การลาต้องใช้แบบท้ายระเบียบ กรณีจำเป็นหรือรีบด่วนอาจใช้ใบลาที่มีข้อความไม่ครบหรือแจ้งด้วยวิธีอื่นก่อนได้ แต่ต้องส่งใบลาตามแบบในวันแรกที่กลับมาปฏิบัติราชการ ระบบอิเล็กทรอนิกส์อาจใช้กับการลาป่วย ลาพักผ่อน และลากิจส่วนตัวที่ไม่ใช่การลาเพื่อเลี้ยงดูบุตรได้ โดยระบบต้องปลอดภัย รัดกุม ตรวจสอบตัวบุคคล และเก็บข้อมูลเป็นหลักฐานทางราชการ เงื่อนไขนี้ทำให้ช่องทางดิจิทัลเปลี่ยนวิธีส่งเอกสารได้ แต่ไม่ลดมาตรฐานการพิสูจน์ตัวผู้ลา การอนุมัติ และการตรวจสอบย้อนหลัง
ส่วนราชการต้องจัดทำบัญชีลงเวลาหรือใช้เครื่องบันทึกเวลาการปฏิบัติราชการ และหากงานมีลักษณะพิเศษ หัวหน้าส่วนราชการอาจกำหนดวิธีควบคุมอย่างอื่นได้เมื่อยังมีหลักฐานตรวจสอบวันเวลา การบริหารการลาจึงเชื่อมสามสิ่งเข้าด้วยกัน คือเหตุที่กฎหมายรับรอง ผู้มีอำนาจตามลำดับ และร่องรอยหลักฐานตั้งแต่ยื่นจนกลับเข้าทำงาน แบบฟอร์ม ตารางอำนาจ และบัญชีเวลาท้ายระเบียบมิใช่เอกสารประกอบที่แยกจากเนื้อหา แต่เป็นเครื่องมือทำให้สิทธิและดุลพินิจถูกใช้ในทางที่พิสูจน์ได้ ทั้งยังช่วยให้ต้นสังกัดควบคุมยอดวันลาและความพร้อมของกำลังคนได้ต่อเนื่อง
บทที่ 2 วิธีนับวันลา การเปลี่ยนสถานะ และโครงสร้างสิบเอ็ดประเภท
การนับวันลาใช้ปีงบประมาณเป็นฐาน แต่การเสนอใบลา การอนุญาต และการคำนวณวันลาโดยหลักให้นับต่อเนื่อง โดยรวมวันหยุดราชการที่อยู่ระหว่างการลาประเภทเดียวกันเข้าเป็นวันลาด้วย ข้อยกเว้นที่นับเฉพาะวันทำการประกอบด้วยการลาป่วยทั่วไป การลาไปช่วยเหลือภริยาที่คลอดบุตร การลากิจส่วนตัว และการลาพักผ่อน ส่วนการลาป่วยหรือกิจส่วนตัวที่ต่อเนื่องกัน แม้พาดผ่านคนละปีงบประมาณก็ถือเป็นการลาครั้งเดียว หากจำนวนรวมเกินอำนาจของผู้อนุญาตระดับหนึ่ง ต้องเสนอใบลาขึ้นไปจนถึงระดับที่มีอำนาจเพียงพอ การแยกฐานปีออกจากความต่อเนื่องของครั้งลาป้องกันการตัดตอนเหตุเดียวกันเพื่อเปลี่ยนผู้อนุญาต
การลาครึ่งวันในตอนเช้าหรือตอนบ่ายนับเป็นครึ่งวันของการลาประเภทนั้น เมื่อได้รับอนุญาตแล้วแต่ยังมีวันซึ่งยังไม่ได้หยุด ผู้ลาอาจขอยกเลิกวันเหลือผ่านลำดับผู้บังคับบัญชาจนถึงผู้อนุญาต และถือว่าการลาสิ้นสุดก่อนวันที่กลับมาปฏิบัติราชการ ในทางกลับกัน หากผู้ลาอยู่ระหว่างการช่วยเหลือภริยาที่คลอดบุตร ลากิจส่วนตัวที่ไม่ใช่เลี้ยงดูบุตร หรือลาพักผ่อน แล้วเกิดราชการจำเป็น ผู้บังคับบัญชาหรือผู้อนุญาตเรียกกลับได้ การลาสิ้นสุดก่อนวันกลับ หรือก่อนวันเดินทางกลับเมื่อผู้อนุญาตเห็นว่าจำเป็นต้องใช้เวลาเดินทาง
เมื่อข้าราชการไปช่วยราชการ ณ หน่วยงานอื่น การลาป่วย ลาคลอดบุตร ลากิจส่วนตัว ลาพักผ่อน และลาเพื่อเข้ารับการตรวจเลือกหรือเตรียมพล ให้ขออนุญาตต่อผู้บังคับบัญชาของหน่วยงานที่ไปช่วยราชการ และหน่วยงานนั้นต้องรายงานจำนวนวันลาแก่ต้นสังกัดอย่างน้อยปีละครั้ง ส่วนการลาประเภทอื่นยังเสนอขออนุญาตต่อผู้มีอำนาจของส่วนราชการเจ้าสังกัดตามกติกาของประเภทนั้น การแบ่งดังกล่าววางการอนุญาตระยะสั้นใกล้สถานที่ปฏิบัติงานจริง แต่คงการตัดสินใจเรื่องที่ผูกกับสถานะระยะยาวหรือภารกิจพิเศษไว้กับต้นสังกัด
ระเบียบจัดการลาเป็นสิบเอ็ดประเภท ได้แก่ ลาป่วย ลาคลอดบุตร ลาไปช่วยเหลือภริยาที่คลอดบุตร ลากิจส่วนตัว ลาพักผ่อน ลาอุปสมบทหรือลาไปประกอบพิธีฮัจย์ ลาเข้ารับการตรวจเลือกหรือเตรียมพล ลาไปศึกษา ฝึกอบรม ปฏิบัติการวิจัยหรือดูงาน ลาไปปฏิบัติงานในองค์การระหว่างประเทศ ลาติดตามคู่สมรส และลาไปฟื้นฟูสมรรถภาพด้านอาชีพ การเลือกประเภทต้องยึดเหตุจริง เพราะแต่ละประเภทกำหนดช่วงยื่น หลักฐาน วันสูงสุด ผู้อนุญาต และหน้าที่หลังลาแตกต่างกัน การใช้ชื่อผิดจึงกระทบมากกว่าการบันทึกสถิติ แต่อาจทำให้ขั้นตอนและสิทธิคลาดเคลื่อนทั้งชุด
การไปต่างประเทศระหว่างการลาหรือวันหยุดต้องขออนุญาตตามลำดับจนถึงหัวหน้าส่วนราชการขึ้นตรงหรือหัวหน้าส่วนราชการ โดยผู้ดำรงตำแหน่งสูงกว่านั้นเสนอแก่ผู้มีอำนาจตามที่ระเบียบกำหนด สำหรับประเทศที่ติดเขตแดน ผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอำเภอในพื้นที่ชายแดนอนุญาตข้าราชการฝ่ายภูมิภาคในสังกัดได้ครั้งละไม่เกินเจ็ดวันและสามวันตามลำดับ หากมาปฏิบัติราชการไม่ได้เพราะพฤติการณ์พิเศษที่ร้ายแรงและมิได้เกิดจากความประมาทหรือความผิดของตน ต้องรีบรายงานในวันแรกที่กลับ หากผู้มีอำนาจรับว่าเป็นพฤติการณ์พิเศษ วันหยุดนั้นไม่นับเป็นวันลา มิฉะนั้นถือเป็นลากิจส่วนตัว ส่วนเงินเดือนระหว่างลาเป็นไปตามพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาสรุปนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาส่วนบุคคล ห้ามคัดลอก ทำซ้ำ หรือนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต