โครงการสาธารณสุขระดับชาติดำเนินการมา 3 ปี การประเมินผลโดยหน่วยงานภายใน (Internal Evaluation) และหน่วยงานภายนอก (External Evaluation) ให้ผลสรุปที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ควรจัดการกับความแตกต่างนี้อย่างไร
กเชื่อผลการประเมินภายในเสมอเพราะรู้บริบทโครงการดีกว่า
ขทำการประเมินใหม่โดยคณะกรรมการผสมเพื่อหาค่าเฉลี่ยของผลการประเมิน
คยึดผลการประเมินภายนอกเป็นข้อสรุปสุดท้ายเสมอ โดยไม่ต้องตรวจสอบวิธีการเก็บข้อมูลหรือเกณฑ์ที่ใช้ เพราะเชื่อว่าความเป็นกลางของหน่วยงานภายนอกเพียงพอที่จะรับประกันความถูกต้องของผลการประเมินได้อยู่แล้ว
งวิเคราะห์สาเหตุของความแตกต่าง ตรวจสอบวิธีการเก็บข้อมูล เกณฑ์การประเมิน และสมมติฐาน เพื่อหาข้อสรุปที่มีหลักฐานสนับสนุนมากที่สุด
เฉลยอธิบาย
เมื่อผลการประเมินภายในและภายนอกขัดแย้งกัน ไม่ควรตัดสินว่าผลใดถูกต้องโดยไม่วิเคราะห์สาเหตุ ควรตรวจสอบว่าความแตกต่างเกิดจาก: ความแตกต่างในเกณฑ์การตัดสิน วิธีการเก็บข้อมูล ช่วงเวลาการประเมิน หรืออคติของผู้ประเมิน กระบวนการนี้เรียกว่า Triangulation ตัวเลือก A และ B เป็นการตัดสินที่มีอคติ ตัวเลือก D คือการหาค่าเฉลี่ยซึ่งอาจไม่ได้ผลการประเมินที่ถูกต้อง ควรเลือกแบบประเมินตามคำถาม ตรวจความครบถ้วน ถูกต้อง ทันเวลา และอคติของข้อมูล พร้อมแยก attribution จาก contribution และนำข้อค้นพบไปใช้ตัดสินใจอย่างโปร่งใส; อ้างแนวทางสำนักงบประมาณและ สศช.