นักวิเคราะห์นโยบายสองคนวิเคราะห์นโยบายการศึกษาเดียวกัน คนแรกใช้กรอบแนวคิด 'ทฤษฎีทางเลือกสาธารณะ' (Public Choice Theory) คนที่สองใช้กรอบ 'ทฤษฎีสถาบันนิยมใหม่' (New Institutionalism) จะได้ข้อสรุปที่แตกต่างกันอย่างไร
กคนแรกจะสรุปว่านโยบายดี คนที่สองจะสรุปว่านโยบายไม่ดี ขึ้นอยู่กับมุมมองส่วนตัว
ขคนแรกจะมองว่าผู้กำหนดนโยบายแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว ส่วนคนที่สองจะมองว่าสถาบันและกฎเกณฑ์เป็นตัวกำหนดทิศทางนโยบาย
คคนแรกจะใช้ข้อมูลเชิงปริมาณ ส่วนคนที่สองจะใช้ข้อมูลเชิงคุณภาพในการวิเคราะห์
งคนแรกจะเสนอแนะให้เพิ่มงบประมาณ ส่วนคนที่สองจะเสนอให้ปฏิรูปโครงสร้าง
เฉลยอธิบาย
Public Choice Theory (ทฤษฎีทางเลือกสาธารณะ) มองว่านักการเมืองและข้าราชการเป็นผู้แสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว (Self-interested Actors) เหมือนตลาด ทำให้วิเคราะห์ว่านโยบายเป็นผลของการต่อรองผลประโยชน์ ส่วน New Institutionalism มองว่าพฤติกรรมของผู้กำหนดนโยบายถูกกำหนดโดยสถาบัน กฎ บรรทัดฐาน และโครงสร้างองค์กร ดังนั้นจะวิเคราะห์ว่าสถาบันใดเอื้อหรือขัดขวางนโยบาย ข้อสรุปจากสองกรอบนี้จะมีทิศทางต่างกันชัดเจน ตัวเลือก A ผิดเพราะไม่ใช่เรื่องมุมมองส่วนตัว ตัวเลือก C และ D เป็นการสรุปที่ง่ายเกินไปและไม่ตรงหลักการ