พบว่าคะแนนสอบสูงสัมพันธ์กับการเข้าเรียนสูง และการเข้าเรียนสูงสัมพันธ์กับผลสัมฤทธิ์ดี ข้อใดวิเคราะห์รอบคอบที่สุด
กทั้งสามอาจสัมพันธ์กัน แต่ต้องตรวจนิยาม ตัวแปรร่วม และลำดับเวลาก่อนสรุปว่าเข้าเรียนเป็นสาเหตุ
ขปัจจัยอื่นไม่มีผล เพราะการพบความสัมพันธ์สองคู่พิสูจน์ห่วงโซ่เหตุและผลครบถ้วนแล้ว
คคะแนนสอบสูงพิสูจน์ว่าการเข้าเรียนทำให้ผลสัมฤทธิ์ดีเสมอ แม้ยังไม่ทราบเวลาที่วัดตัวแปร
งผู้เข้าเรียนสูงทุกคนต้องได้คะแนนเท่ากัน เพราะอัตราเข้าเรียนเดียวกันทำให้ผลลัพธ์รายบุคคลเหมือนกัน
เฉลยอธิบาย
ความสัมพันธ์แบบคู่ไม่เพียงพอพิสูจน์เส้นทางเหตุ อาจมีแรงจูงใจ พื้นฐานเดิม หรือวิธีวัดเป็นปัจจัยร่วม จึงต้องตรวจแบบจำลองและหลักฐานเพิ่ม