คลินิกกฎหมายมหาวิทยาลัยเปลี่ยนข้อท่องจำเป็นโจทย์วิเคราะห์ในเรื่อง “ประนีประนอมในศาล” ข้อเท็จจริงคือ คู่ความตกลงยุติข้อพิพาทโดยข้อตกลงไม่ฝ่าฝืนกฎหมายและขอให้ศาลพิพากษาตามยอม ตัวเลือกใดปรับบทกฎหมายกับข้อเท็จจริงได้ตรงที่สุด
กคู่ความฝ่ายเดียวแก้ข้อตกลงหลังพิพากษาได้เสมอ
ขศาลต้องปฏิเสธเพราะคดีเริ่มแล้ว
คข้อตกลงตามยอมไม่มีผลผูกพัน
งศาลอาจพิพากษาตามยอมเมื่อข้อตกลงชอบด้วยกฎหมาย และคำพิพากษานั้นบังคับได้เช่นคำพิพากษา
เฉลยอธิบาย
มาตรา 138 ให้อำนาจศาลจดรายงานข้อตกลงและพิพากษาตามยอมเมื่อไม่ฝ่าฝืนกฎหมาย โดยคำพิพากษาตามยอมมีผลในกระบวนพิจารณา อ้างอิง: ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฉบับที่ใช้บังคับปัจจุบัน และระบบกลางทางกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (https://law.go.th/) จึงเลือกข้อ D ส่วนข้ออื่นขยายสิทธิหรืออำนาจเกินเงื่อนไขของกฎหมาย